|
داروساز؛ حلقهای میان نسخه و سلامت
|
تاريخ :
پنجم شهريور 1405 ساعت 08:47
|
|
کد : 451537
|
گاهی داروساز نخستین فردی است که بیمار برای پرسیدن یک پرسش درباره دارو یا حتی یک مشکل ساده سلامت، به او مراجعه میکند.
باوجود این نقش گسترده، فعالیت داروسازان در سالهای اخیر با چالشهایی همراه بوده است، چالشهایی که بخشی از آن به شرایط اقتصادی و هزینههای اداره داروخانهها بازمیگردد و بخشی دیگر به مسائل مربوط به تأمین و توزیع دارو، مطالبات مالی، کمبود برخی اقلام دارویی و افزایش مسئولیتهای حرفهای مربوط میشود، در سوی دیگر، مردم نیز از داروساز انتظار دارند در شرایطی که دسترسی به برخی داروها دشوار میشود یا هزینههای درمان افزایش پیدا میکند، راهی برای پاسخ به نیازهای دارویی آنان پیدا کند.
روز داروساز، فرصتی برای مرور این نقش و البته شنیدن صدای داروسازانی است که بخش مهمی از زندگی حرفهای خود را در داروخانهها و در ارتباط مستقیم با بیماران سپری میکنند، تقدیر از این قشر زمانی کاملتر خواهد بود که در کنار بیان اهمیت جایگاه آنان در نظام سلامت، درباره دغدغههایشان نیز صحبت شود، اینکه امروز مهمترین مشکلات داروسازان چیست، وضعیت داروخانهها تا چه اندازه با شرایط مطلوب فاصله دارد و چه مطالباتی از مسئولان و سیاستگذاران حوزه سلامت دارند.
داروسازی یکی از حلقههای مهم زنجیره درمان است
سیده حمیده رضوی، مدیر اداره نظارت بر دارو و امور دارویی معاونت غذا و دارو دانشگاه علومپزشکی شهرکرد در گفتوگو با ایسنا و با اشاره به جایگاه این حرفه در نظام سلامت، اظهار کرد: داروسازی یکی از حلقههای مهم زنجیره درمان است و فعالیت آن از ساخت دارو و روشهای نوین دارورسانی تا نحوه مصرف، بررسی تداخلات دارویی، عوارض، تعیین دوز مناسب و ارائه مشاوره به بیمار را دربرمیگیرد.
مدیر اداره نظارت بر دارو و امور دارویی معاونت غذا و دارو دانشگاه علوم پزشکی شهرکرد ادامه داد: با وجود سختیها و مشکلات اقتصادی این حرفه، اگر دوباره به گذشته برگردم، باز هم داروسازی را انتخاب میکنم، چرا که ارتباط مستقیم با سلامت مردم و کمک به بیماران، نقش مهمی در تکمیل زنجیره درمان دارد.
وی پایداری اقتصادی زنجیره دارو و پرداخت بهموقع مطالبات داروخانهها را از مهمترین مطالبات داروسازان از دولت دانست و گفت: واقعی شدن تعرفه و حقالزحمه خدمات دارویی و ایجاد ثبات در سیاستهای دارویی نیز از مطالبات مهم این حوزه است، همچنین در شرایط فعلی، داروخانهها از بیمهها طلب دارند، اما خودشان باید دارو را به صورت نقدی یا با مهلت کوتاه از شرکتهای پخش خریداری کنند و همین مسئله فشار جدی بر نقدینگی داروخانهها وارد میکند.
رضوی با بیان اینکه مشکلات اقتصادی داروخانهها ابعاد مختلفی دارد، تصریح کرد: اگر بخواهیم یکی از این مشکلات را بهعنوان مشکل اصلی انتخاب کنیم، تأخیر در پرداخت مطالبات بیمهها و کمبود نقدینگی باید در اولویت قرار گیرد، همچنین مشکلات قیمتگذاری، افزایش هزینههای پرسنل، اجاره، مالیات و ناپایداری وضعیت تأمین دارو نیز وجود دارد، اما تأخیر در پرداخت مطالبات در کنار مهلت کوتاه تسویه شرکتهای دارویی، اصلیترین مشکل داروخانههاست.
مدیر اداره نظارت بر دارو و امور دارویی معاونت غذا و دارو دانشگاه علوم پزشکی شهرکرد با اشاره به آخرین گزارشهای سال ۱۴۰۵ درباره مطالبات داروخانهها، گفت: بر اساس این گزارشها، رقم مطالبات داروخانههای کشور از بیمهها و سهم ارز دارو بیش از ۶۴ همت اعلام شده است، همچنین میزان بدهی و تأخیر در پرداخت برای هر بیمه متفاوت است، برای نمونه، بیمه سلامت بخشی از مطالبات فروردین و اردیبهشت ۱۴۰۵ را بهصورت علیالحساب پرداخت کرده، اما از مطالبات سال ۱۴۰۴ از آبان تا پایان سال پرداختی نداشته است.
وی ادامه داد: سازمان تأمین اجتماعی نیز از دیماه سال گذشته تاکنون پرداختی نداشته است. البته این موارد مربوط به سهم سازمان در پرداخت هزینه داروهاست و وضعیت پرداخت سهم ارز داروها نسبتاً بهتر است.
رضوی درباره وضعیت کمبود دارو نیز گفت: کمبودهای دارویی ثابت نیستند و بهطور مرتب تغییر میکنند، در مقاطع مختلف، داروهای مورد استفاده بیماران مبتلا به بیماریهای مزمن، برخی داروهای تخصصی و بیمارستانی، داروهای وارداتی و حتی بعضی اقلام تولید داخل با مشکل تأمین مواجه شدهاند.
وی درباره وضعیت داروهای بیماران خاص و صعبالعلاج توضیح داد: این داروها تا حدودی نسبت به سایر داروها وضعیت بهتری دارند که دلیل آن، برنامهریزی و مشخصبودن آمار بیماران است و موارد انگشتشماری از کمبود نیز در صورت بروز، تا حد امکان سریعاً برطرف میشود.
مدیر اداره نظارت بر دارو و امور دارویی معاونت غذا و دارو دانشگاه علوم پزشکی شهرکرد تأکید کرد: در مورد بیماران خاص، تداوم دسترسی اهمیت بسیار بیشتری دارد، زیرا در برخی موارد امکان استفاده از داروی جایگزین وجود ندارد.
وی با تأکید بر ضرورت توجه مردم به اصالت داروها گفت: مهمترین توصیه به مردم این است که دارو را از داروخانههای مجاز تهیه کنند و از خرید دارو از صفحات مجازی، افراد ناشناس یا مراکز غیرمجاز خودداری کنند، همچنین مردم باید بستهبندی دارو، تاریخ انقضا و اطلاعات درج شده روی آن را بررسی کنند و درباره داروهایی که مشمول سامانههای اصالت هستند، کد مربوطه را از مسیرهای رسمی استعلام کنند.
رضوی در رابطه با وضعیت ذخایر دارویی چهارمحال و بختیاری نیز اظهار کرد: به دلیل مشکلات اعتباری، شرایط تأمین دارو در مراکز بیمارستانی مطلوب نیست و این بخش نیاز مبرمی به تأمین اعتبارات و تسویه مطالبات بیمهها دارد.
وی با اشاره به اینکه بخشی از کمبودهای موجود منشأ کشوری دارد، ادامه داد: بسیاری از کمبودهای فعلی صرفاً استانی نیست و به مشکلات تولید، تأمین مواد اولیه و واردات مربوط میشود، همچنین در بخش سرپایی، به دلیل مشارکت بخش خصوصی در تأمین دارو، وضعیت ذخایر نسبتاً مطلوب است و موارد کمبود نیز عمدتاً منشأ کشوری دارد.
رضوی در رابطه با فلسفه فعالیت داروخانههای دولتی در کنار داروخانههای خصوصی نیز گفت: داروخانههای دولتی بهعنوان مکمل داروخانههای خصوصی فعالیت میکنند و در مواردی که دارویی حاشیه سود پایین داشته باشد، با کمبود شدید مواجه باشد یا متقاضی زیادی داشته باشد، برای مدیریت مصرف و توزیع آن از ظرفیت داروخانههای دولتی استفاده میشود، همچنین در زمینه توزیع داروهای گرانقیمت و داروهای تحت کنترل خاص نیز از خدمات داروخانههای دولتی استفاده میشود.
مدیر اداره نظارت بر دارو و امور دارویی معاونت غذا و دارو دانشگاه علوم پزشکی شهرکرد درباره داروهایی که ممکن است در داروخانههای خصوصی کمتر در دسترس باشند، خاطرنشان کرد: داروهای تحت کنترل مانند داروهای مخدر و همچنین داروهایی که با کمبود شدید مواجه هستند، از جمله اقلامی هستند که در داروخانههای دولتی تأمین میشوند.
وی با بیان اینکه فعالیت داروخانههای دولتی در صورت مشخص بودن مأموریت آنها لزوماً به معنای ایجاد رقابت نابرابر نیست، تصریح کرد: اگر مأموریت داروخانه دولتی مشخص و محدود به تأمین نیازهای خاص باشد، لزوماً رقابت نابرابر ایجاد نمیکند، اما اگر داروخانه دولتی وارد همان حوزهای شود که داروخانههای خصوصی در آن فعالیت میکنند و همزمان از مزایای خاص دولتی برخوردار باشد، نگرانی درباره رقابت نابرابر قابل طرح است.
رضوی بهترین راهکار را شفاف بودن مأموریت داروخانههای دولتی دانست و گفت: بخش خصوصی نیز باید بتواند در شرایط عادلانه فعالیت کند.
پرداخت مطالبات بیمهها را یکی از مشکلات ریشهای جامعه داروسازی است
در ادامه دکتر فریده رحمانی، دکتر داروساز و موسس یک داروخانه در سطح شهرکرد، در آستانه روز داروساز با بیان اینکه این روز فرصتی برای دیده شدن بخشی از زحمات حرفه داروسازی است، اظهار کرد: داروسازی حرفهای است که علم، مسئولیت و ارتباط مستقیم با سلامت مردم در آن در کنار یکدیگر قرار گرفتهاند و با وجود همه دشواریها، همچنان به علم داروسازی و نقش داروساز در سلامت جامعه علاقه و احترام زیادی دارم.
این دکتر داروساز با اشاره به تفاوت میان جایگاه علمی داروسازی و شرایط اقتصادی این حرفه افزود: اگر از نظر علمی و جایگاه حرفهای به داروسازی نگاه کنیم، از انتخاب این رشته راضی هستم، اما از نظر مالی و اقتصادی شرایط امروز داروخانهها باعث شده فاصله زیادی میان مسئولیت و زحمتی که داروساز متحمل میشود و بازده مالی این حرفه ایجاد شود.
وی یکی از بخشهای کمتر دیده شده فعالیت داروسازان را مسئولیتهای مستمر مدیریت داروخانه عنوان کرد و گفت: شغل داروسازی واقعاً تمامشدنی نیست و حتی پس از خروج از داروخانه، موضوعاتی مانند چکها و تعهدات مالی، تاریخ انقضای کالاها، تأمین دارو، مدیریت پرسنل و مسائل مربوط به مراجعان همچنان ذهن داروساز را درگیر میکند.
رحمانی با بیان اینکه تصویر عمومی از جایگاه داروساز با واقعیت این حرفه فاصله دارد، ادامه داد: داروساز به صورت مستمر با نسخهها و داروهای تجویزشده توسط پزشکان مختلف مواجه است و باید تداخلات دارویی، دوز مصرف، عوارض و نحوه صحیح مصرف داروها را بررسی کند، بنابراین میتواند نقش مهمی در تکمیل فرآیند درمان و مشاوره دارویی بیماران داشته باشد.
مؤسس و مسئول فنی یک داروخانه در سطح شهرکرد، کمبود نقدینگی، ناپایداری تأمین برخی داروها و دشواری تأمین نیروی انسانی آموزشدیده را از مهمترین مشکلات امروز داروخانههای خصوصی دانست و تصریح کرد: مدیریت داروخانه دیگر تنها به تأمین و تحویل دارو محدود نمیشود و مسائل مالی، تأمین کالا و مدیریت پرسنل بخش بزرگی از دغدغههای داروسازان را تشکیل میدهد.
وی همچنین تأخیر در پرداخت مطالبات بیمهها را یکی از مشکلات ریشهای جامعه داروسازی دانست و توضیح داد: چرخهای که از تولید دارو آغاز میشود و باید در نهایت به دست بیمار برسد، در بخش مالی با اختلال مواجه شده و یکی از عوامل اصلی این اختلال، تأخیر در پرداخت مطالبات بیمههاست.
رحمانی افزود: در حال حاضر بیمه سلامت حدود هشت ماه به داروخانهها بدهکار است و چنین تأخیری برای یک داروخانه خصوصی بسیار سنگین و فلجکننده است، چراکه داروخانه باید هزینه تأمین دارو، حقوق پرسنل و سایر مخارج خود را پرداخت کند، اما بخش قابلتوجهی از پول فروش ماهها بعد به دستش میرسد.
این داروساز با بیان اینکه درآمد و حاشیه سود داروخانهها با هزینهها و مسئولیتهای آنها تناسب ندارد، اظهار کرد: با شرایط فعلی، داروخانه عملاً کسب و کار چندان سوددهی نیست و تأخیر طولانی در پرداخت مطالبات بیمهها، افزایش تعداد داروخانهها و رشد مداوم هزینههای جاری، حاشیه سود این واحدها را کاهش داده است.
وی ادامه داد: در بسیاری از موارد، در پایان ماه و پس از پرداخت هزینههای مختلف، مبلغ قابلتوجهی برای خود داروساز باقی نمیماند، در حالی که مسئولیت حرفهای او همچنان سنگین است.
رحمانی تأکید کرد: وقتی کمبود نقدینگی، تأخیر چندماهه بیمهها، مشکلات تأمین دارو، هزینههای پرسنل و سایر هزینههای جاری را در کنار یکدیگر قرار میدهیم، ادامه فعالیت اقتصادی یک داروخانه خصوصی واقعاً دشوار میشود و داروساز علاوه بر مسئولیت حرفهای، باید دائماً درگیر مدیریت یک کسبوکار با نقدینگی محدود باشد.
وی همچنین با اشاره به برخی کمبودهای دارویی گفت: در این داروخانه در مقاطعی با کمبود یا دسترسی نامنظم به داروهایی از جمله دیلتیازم، اریلیا، ریتالین، توپیرامات، انسولین NPH، بوسنتان، ماپروتیلین، دوکسپین، پرفنازین، شیاف پروژسترون و نورتریپتیلین مواجه بودهایم، همچنین کمبود دارو برای بیمارانی که دارو را بهصورت مستمر مصرف میکنند اهمیت بیشتری دارد، زیرا بیمار نمیتواند بهسادگی مصرف دارو را متوقف کند و در همه موارد نیز جایگزین مناسبی برای داروی مورد نیاز خود پیدا نمیشود.
|