ترفند پوتین برای دور زدن تحریم‌ها

از ابتدای جنگ روسیه با اوکراین، غرب با وضع تحریم‌های اقتصادی، به‌ویژه بر صادرات نفت، تلاش کرد درآمد مسکو را کاهش دهد. اما روسیه به‌سرعت راه دور زدن این محدودیت‌ها را یافت...

انتخاب به نقل از نیویورک‌تایمز نوشت: از ابتدای جنگ روسیه با اوکراین، غرب با وضع تحریم‌های اقتصادی، به‌ویژه بر صادرات نفت، تلاش کرد درآمد مسکو را کاهش دهد. اما روسیه به‌سرعت راه دور زدن این محدودیت‌ها را یافت: تشکیل یک «ناوگان سایه‌ای» از کشتی‌های فرسوده و با مالکیت مبهم که نفت روسیه را به بازارهای دوردست منتقل می‌کنند. این ناوگان، به‌جای از بین بردن درآمدهای روسیه، اقتصاد غیررسمی بزرگی ایجاد کرده است که کارشناسان می‌گویند می‌تواند حتی پس از جنگ نیز باقی بماند.

در ادامه این مطلب آمده است: طبق داده‌های مؤسسه S&P Global، اکنون حدود ۱۷ درصد از نفتکش‌های فعال جهان به این ناوگان تعلق دارد؛ یعنی نزدیک به ۹۴۰ کشتی که نسبت به سال گذشته ۴۵ درصد افزایش یافته است. بسیاری از این کشتی‌ها با پرچم کشورهای ثالث حرکت می‌کنند، موقعیت خود را جعل می‌کنند و بدون بیمه یا با بیمه‌های مشکوک فعالیت دارند. همین امر امکان خرید نفت روسیه توسط کشورهایی مانند چین و هند را فراهم کرده و قیمت‌گذاری تحریمی غرب را بی‌اثر کرده است.

این روند پیامدهای جدی زیست‌محیطی نیز دارد. کشتی‌های فرسوده و بدون بیمه خطر نشت نفت یا فاجعه‌های دریایی را افزایش داده‌اند. به گفته دفتر گرین‌پیس اوکراین، میانگین عمر این کشتی‌ها حدود ۲۰ سال است، در حالی که میانگین جهانی ناوگان نفتکش‌ها ۱۳ سال است. افزون بر این، نگرانی‌هایی درباره استفاده از این کشتی‌ها در خرابکاری‌های زیرآبی مانند آسیب به خطوط لوله یا کابل‌ها نیز مطرح شده است.

مقام‌های غربی می‌پذیرند که این ناوگان کارایی سقف قیمتی نفت را کاهش داده و همچنان به مسکو امکان تأمین مالی جنگ را داده است. در عین حال، حامیان تحریم‌ها تأکید دارند که هزینه‌های اضافی حمل‌ونقل و نگهداری کشتی‌های جدید بار سنگینی بر روسیه تحمیل کرده است. به گفته مقامات اروپایی و آمریکایی، اجرای مؤثرتر تحریم‌ها چالش اصلی است و با وجود لیست‌گذاری صدها کشتی، روسیه همچنان کشتی‌های تازه‌ای وارد چرخه می‌کند.

در نهایت، غرب با پدیده‌ای شبیه بازی «موش و گربه» روبه‌روست: هر بار که کشتی‌های روسیه تحریم می‌شوند، آنها با تغییر پرچم یا انتقال محموله‌ها در دریا، از محدودیت‌ها می‌گریزند. کارشناسان هشدار می‌دهند که این سازوکار، یک اقتصاد غیرقانونی گسترده در حمل‌ونقل دریایی ایجاد کرده است؛ پدیده‌ای که نه تنها نظم تحریم‌ها را تضعیف می‌کند، بلکه می‌تواند سال‌ها بعد از پایان جنگ اوکراین نیز ادامه داشته باشد.

*