آیا نوشیدنی‌های رژیمی برای کبد مضر هستند؟

یک پژوهش تازه هشدار می‌دهد که نوشیدنی‌های «رژیمی» ممکن است به اندازه‌ای که تصور می‌کنید سالم نباشند.

به گزارش ایسنا، بر اساس یک مطالعه جدید، مصرف تنها یک قوطی نوشیدنی شیرین‌شده با شکر یا شیرین‌کننده‌های مصنوعی در روز، می‌تواند خطر ابتلا به بیماری کبدی مرتبط با اختلال متابولیک (MASLD) را افزایش دهد.

این پژوهش که در کنفرانس «گوارش‌شناسی اروپا» در برلین ارائه شد، بیش از ۱۲۳ هزار نفر از شرکت‌کنندگان انگلیسی را که در آغاز هیچ بیماری کبدی نداشتند به مدت یک دهه دنبال کرده است.

مصرف نوشیدنی‌های این افراد از طریق پرسش‌نامه‌های تغذیه‌ای روزانه به طور مداوم ثبت شد. در طول این ۱۰ سال، ۱۱۷۸ نفر از شرکت کنندگان دچار MASLD شدند و ۱۰۸ نفر بر اثر بیماری‌های مرتبط با کبد جان باختند.

نتایج این تحقیق نشان داد که نوشیدنی‌های شیرین‌شده با شکر (SSBs) خطر ابتلا به MASLD را ۵۰ درصد افزایش می‌دهند، در حالی که نوشیدنی‌های کم‌قند یا بدون قند (LNSSBs) این خطر را تا ۶۰ درصد بالا می‌برند.

نوشیدنی‌های شیرین‌شده مصنوعی همچنین با احتمال بالاتر مرگ ناشی از بیماری‌های کبدی همراه بودند.

به گزارش یورونیوز، MASLD که پیش‌تر تحت عنوان «بیماری کبد چرب غیرالکلی» شناخته می‌شد، زمانی رخ می‌دهد که چربی در کبد انباشته می‌شود و ممکن است موجب التهاب (هپاتیت)، درد، خستگی و بی‌اشتهایی شود.

این بیماری اکنون به عنوان یکی از عوامل اصلی بیماری‌های قلبی-عروقی، دیابت نوع ۲ و مشکلات کلیوی شناخته می‌شود.

بر اساس یک مطالعه جامع در سال ۲۰۲۵، برآورد شده که ۳۸ درصد جمعیت جهان به MASLD مبتلا هستند - افزایشی ۵۰ درصدی در مقایسه با ۲۰ سال گذشته.

«لیه لیو»، نویسنده اصلی این پژوهش گفت: نوشیدنی‌های شیرین‌شده با شکر مدت‌هاست زیر ذره‌بین قرار دارند و جایگزین‌های موسوم به رژیمی آن‌ها اغلب به عنوان گزینه‌های سالم‌تر شناخته می‌شوند. با این حال، هر دو نوع نوشیدنی بسیار پرمصرف‌ هستند و تأثیرشان بر سلامت کبد تاکنون به‌خوبی درک نشده بود.

او افزود: مطالعه ما نشان می‌دهد که نوشیدنی‌های کم‌قند یا بدون قند حتی به مقادیر کم، مانند یک قوطی در روز با خطر بالاتر MASLD مرتبط‌ هستند. این یافته‌ها تصور رایج درباره بی‌ضرر بودن این نوشیدنی‌ها را به چالش می‌کشد و نشان می‌دهد که باید تاثیر آن‌ها در رژیم غذایی و سلامت کبد مورد بازنگری قرار بگیرد، به‌ویژه با توجه به اینکه MASLD به یک معضل جهانی سلامت تبدیل شده است.

نوشیدنی‌های شیرین چگونه به کبد آسیب می‌رسانند؟

متخصصان مطالعه نشان داده‌اند این نوشیدنی‌ها دقیقا چگونه به کبد آسیب می‌رسانند.

لیو در این زمینه توضیح داد: میزان بالای شکر در نوشیدنی‌های شیرین‌شده باعث افزایش سریع قند و انسولین خون، افزایش وزن و بالا رفتن سطح اسید اوریک می‌شود. همه این عوامل به انباشت چربی در کبد کمک می‌کنند.

او در مورد تاثیر نوشیدنی‌های کم‌قند یا بدون قند بر سلامت کبد گفت: این نوع نوشیدنی‌ها ممکن است از طریق تغییر میکروبیوم‌های روده، مختل کردن احساس سیری، افزایش میل به شیرینی و حتی تحریک ترشح انسولین بر سلامت کبد تأثیر بگذارند.

این پژوهش در پایان توصیه می‌کند برای کاهش خطر بیماری‌های کبدی، باید آب را جایگزین نوشیدنی‌های شیرین‌شده (چه با شکر چه مصنوعی) کرد، وزن سالم خود را حفظ کرد، به طور منظم ورزش کرد و رژیم غذایی متعادلی نگه داشت.

لیو در این زمینه اضافه کرد: نوشیدن آب همچنان بهترین گزینه است زیرا بار متابولیکی ایجاد نمی‌کند، از انباشت چربی در کبد جلوگیری می‌کند و بدن را به‌خوبی هیدراته نگه می‌دارد.

*