درمان همزمان مشکل روده و افسردگی با یک پروتئین!

دانشمندان پروتئینی را کشف کردند که می‌تواند سندروم «روده نشت‌کننده» را درمان کند و افسردگی را کاهش دهد.

به گزارش ایسنا، استرس مزمن می‌تواند به لایه محافظ روده آسیب بزند و با ایجاد التهاب، علائم افسردگی را تشدید کند. پژوهش جدیدی نشان می‌دهد استرس باعث کاهش سطح پروتئینی به نام ریلین (Reelin) می‌شود؛ پروتئینی که نقشی کلیدی هم در ترمیم روده و هم در سلامت مغز دارد. نکته شگفت‌انگیز اینکه در مدل‌های پیش‌بالینی، تنها یک تزریق از این پروتئین توانست سطح ریلین را بازگرداند و اثری شبیه داروهای ضدافسردگی ایجاد کند. این یافته‌ها به امکان درمان افسردگی از مسیر «ارتباط روده و مغز» در آینده اشاره دارند.

به نقل از ساینس‌دیلی، اگر روزی یک پروتئین تزریقی بتواند هم «روده نشت‌کننده» را ترمیم کند و هم افسردگی شدید را کاهش دهد، چه خواهد شد؟
پژوهش تازه‌ای از دانشگاه ویکتوریا (UVic) نشان می‌دهد این ایده چندان دور از ذهن نیست. دانشمندان دریافتند یک گلیکوپروتئین به نام ریلین می‌تواند نقشی مهم در بازگرداندن سلامت روده و کاهش علائم مرتبط با افسردگی داشته باشد.

چگونه استرس مزمن سد محافظ روده را تضعیف می‌کند

در بدن سالم، دستگاه گوارش شامل معده، روده بزرگ و روده‌ کوچک، با دقت کنترل می‌کنند که چه موادی از دیواره آنها عبور کرده و وارد جریان خون شوند.

استرس مزمن و اختلالات مرتبط با آن مانند اختلال افسردگی اساسی (MDD) می‌توانند این تعادل را بر هم بزنند. با گذشت زمان، سد محافظ روده نفوذپذیرتر می‌شود؛ وضعیتی که اغلب «روده نشت‌کننده» نامیده می‌شود.

در این حالت، باکتری‌ها و سموم مضر می‌توانند از روده خارج شده و وارد گردش خون شوند. سیستم ایمنی در پاسخ، التهاب ایجاد می‌کند و این التهاب می‌تواند علائم افسردگی را تشدید کند. به همین دلیل، درمان‌هایی که سد محافظ روده را تقویت می‌کنند، ممکن است خطر یا شدت افسردگی اساسی را کاهش دهند.

ریلین و پیوند روده و مغز

به گفته هکتور کارونکو، استاد علوم پزشکی و نویسنده مسئول این مطالعه، درمان‌های مبتنی بر ریلین می‌توانند راه تازه‌ای برای توجه هم ‌زمان به سلامت روده و مغز فراهم کنند. ریلین پروتئینی است که در سراسر بدن، از جمله در مغز، خون، کبد و روده‌ها یافت می‌شود.

او می‌گوید: هدف این مطالعه، درک نقش ریلین در روده، به ‌ویژه در شرایط استرس مزمن بود. محور روده–مغز در حال تبدیل شدن به یکی از کلیدهای اصلی درک بسیاری از اختلالات روان‌پزشکی از جمله افسردگی است.

در مدل‌های پیش‌بالینی، پژوهشگران مشاهده کردند استرس مزمن سطح ریلین را در روده کاهش می‌دهد. با این حال، تنها یک تزریق سه میکروگرمی ریلین کافی بود تا این سطح به حالت طبیعی بازگردد.

ارتباط با افسردگی و ترمیم روده

مطالعات پیشین نشان داده‌اند افرادی که به اختلال افسردگی اساسی مبتلا هستند، سطح پایین‌تری از ریلین در مغز خود دارند. کاهش مشابهی نیز در جوندگانی که در معرض استرس مزمن قرار گرفته بودند مشاهده شده است. در این حیوانات، یک تزریق وریدی سه میکروگرمی ریلین اثری شبیه داروهای ضدافسردگی ایجاد کرد. پژوهش‌های قبلی همچنین نشان داده‌اند ریلین برای نوسازی سالم پوشش داخلی روده ضروری است.

محافظت از روده برای حمایت از سلامت روان

در شرایط عادی، سلول‌های پوشاننده دیواره روده هر چهار تا پنج روز یک ‌بار جایگزین می‌شوند. این نوسازی سریع اهمیت زیادی دارد، زیرا دیواره روده دائماً در معرض مواد بالقوه آسیب‌زا قرار دارد.

پژوهشگران توضیح می‌دهند: اگر ریلین با حمایت از نوسازی پوشش روده، از بروز روده نشت‌کننده جلوگیری کند، در نتیجه می‌تواند از تشدید علائم افسردگی که به ‌واسطه پاسخ‌های التهابی ناشی از نشت مواد روده‌ای ایجاد می‌شوند نیز جلوگیری کند.

هرچند پیش از استفاده بالینی از درمان‌های مبتنی بر ریلین به تحقیقات بیشتری نیاز است، این یافته‌ها مسیر امیدوارکننده‌ای را نشان می‌دهند.

*