به‌کارگیری هم‌زمان ابزارهای حمایتی و زیست‌بوم فناوری، برای توسعه صنعتت نفت

به گزارش صنعت نیوز، معاون وزیر نفت در امور مهندسی، پژوهش و فناوری، هم‌افزایی میان ابزارهای حمایتی و ‏بازیگران زیست‌بوم فناوری برای تسریع فرایند توسعه و تجاری‌سازی فناوری را ضروری دانست و گفت: با تمرکز بر حل ‏مسائل اولویت‌دار صنعت نفت و بهره‌گیری از توانمندی‌های موجود، می‌توان گام‌های مؤثری در رفع چالش‌های این صنعت ‏برداشت‎.‎

‏ امید شاکری دوشنبه (۱۱ خرداد) در آیین معارفه مدیران حوزه پژوهش و فناوری صنعت نفت ضمن تبریک اعیاد سعید ‏قربان و غدیر و قدردانی از حمایت‌های وزیر نفت از حوزه فناوری و نوآوری، آن را فرصتی مهم برای توسعه فعالیت‌های ‏فناورانه در صنعت نفت دانست و بیان کرد: جابه‌جایی‌های مدیریتی با هدف افزایش هماهنگی و دستیابی به نتایج مطلوب‌تر ‏انجام می‌شود‎.‎

وی با اشاره به تأکید رهبر شهید انقلاب بر نقش فناوری‌های نوین در تولید نفت و گاز، گفت: در پی این تأکیدها، اقدام‌های ‏مؤثری در حوزه فناوری، ازجمله پروژه احیای چاه‌های کم‌بازده نفتی، آغاز شد که اداره کل پژوهش و فناوری و پارک ‏فناوری و نوآوری صنعت نفت در آن نقش مستقیم داشته‌اند. امیدواریم این فعالیت‌ها به نتایج مطلوب برسد و به دستاوردی ‏ماندگار برای صنعت نفت کشور تبدیل شود‎.‎

معاون وزیر نفت در امور مهندسی، پژوهش و فناوری با تأکید بر اینکه پارک فناوری و نوآوری صنعت نفت متعلق به همه ‏ارکان صنعت نفت است، افزود: این مجموعه می‌تواند زمینه‌ساز حضور مؤثر بخش خصوصی و شرکت‌های دانش‌بنیان در ‏رفع نیازهای فناورانه صنعت باشد. ازاین‌رو، انتظار می‌رود شرکت‌های اصلی صنعت نفت در بخش‌های نفت، گاز، پالایش ‏و پخش و پتروشیمی با اعتماد بیشتر، مسائل و نیازهای خود را به پارک ارجاع دهند و از ظرفیت‌های قانونی و اجرایی آن ‏برای حل چالش‌های موجود بهره ببرند‎.‎

شاکری، هم‌افزایی میان ابزارهای حمایتی و بازیگران زیست‌بوم فناوری را ضروری دانست و گفت: ظرفیت‌هایی همچون ‏تولید بار اول، تسهیلات تبصره ۱۸، بیمه محصولات بار اول، صندوق پژوهش و فناوری و اعتبار مالیاتی باید در کنار ‏یکدیگر به کار گرفته شوند تا فرایند توسعه و تجاری‌سازی فناوری با سرعت بیشتری پیش برود‎.‎

وی بر گسترش همکاری میان دانشگاه‌ها، پژوهشگاه صنعت نفت، پارک فناوری و نوآوری و مدیریت‌های پژوهش و ‏فناوری شرکت‌های اصلی تأکید و بیان کرد: با تمرکز بر حل مسائل اولویت‌دار صنعت نفت و بهره‌گیری از توانمندی‌های ‏موجود، می‌توان گام‌های مؤثری در رفع چالش‌های این صنعت برداشت‎.‎

افزایش همکاری میان نهادهای پژوهشی و فناورانه‎ ‎

سید فرهنگ فصیحی لنگرودی، سرپرست اداره کل امور پژوهش و فناوری وزارت نفت نیز در این آیین بیان کرد: با وجود ‏شرایط خاص کشور در یک سال گذشته، ازجمله محدودیت‌ها و چالش‌های متعدد، اقدام‌های گسترده‌ای برای استقرار و تثبیت ‏ساختارهای پارک فناوری و نوآوری صنعت نفت انجام شد. ایجاد ارکان سازمانی، استقرار فرایندهای اجرایی، افتتاح ‏حساب‌ها، تأمین ردیف بودجه مستقل و فراهم‌سازی زیرساخت‌های قانونی از اقدام‌هایی بود که زمینه فعالیت حرفه‌ای پارک را ‏فراهم کرد‎.‎

وی با اشاره به تعاملات گسترده با وزارت علوم و نهادهای ذی‌ربط برای رفع موانع ساختاری و ارتقای جایگاه پارک گفت: ‏در این مدت، موضوع‌هایی همچون اصلاح شاخص‌های ارزیابی، توسعه همکاری‌های ملی، ایجاد و تقویت ادبیات تخصصی ‏مرتبط با نقش پارک در زیست‌بوم نوآوری و پیگیری ظرفیت‌هایی مانند اعتبار مالیاتی تحقیق و توسعه در دستور کار قرار ‏گرفت. پارک فناوری و نوآوری صنعت نفت در نقطه تلاقی زیست‌بوم نوآوری کشور و زیست‌بوم صنعت نفت قرار دارد و ‏باید نقش واسط و تسهیل‌گر میان عرضه‌کنندگان و متقاضیان فناوری را ایفا کند‎.‎

سرپرست اداره کل امور پژوهش و فناوری وزارت نفت از ساماندهی منابع درآمدی پارک و توسعه سازوکارهای همکاری با ‏شرکت‌های فناور و دانش‌بنیان خبر داد و افزود: در این مدت، بسترهای حقوقی لازم برای واگذاری پروژه‌ها و توسعه فناوری ‏از طریق پارک فراهم شد و افزون بر طرح احیای چاه‌های کم‌بازده نفتی، چندین قرارداد پژوهشی و فناورانه دیگر نیز در ‏مسیر اجرا قرار گرفت که این روند می‌تواند به توسعه بازار فناوری و افزایش نقش شرکت‌های دانش‌بنیان در حل مسائل ‏صنعت نفت منجر شود‎.‎

فصیحی لنگرودی با قدردانی از حمایت‌های وزیر نفت، معاون وزیر در امور مهندسی، پژوهش و فناوری و مدیران صنعت ‏نفت، گفت: اکنون پارک فناوری و نوآوری صنعت نفت از مرحله شکل‌گیری عبور کرده و آماده پذیرش مأموریت‌های ‏بزرگ‌تر است‎.‎

وی با اشاره به مسئولیت جدید خود در اداره کل امور پژوهش و فناوری وزارت نفت، بر ضرورت تقویت سیاست‌گذاری، ‏تنظیم‌گری، توسعه همکاری میان ارکان پژوهش و فناوری صنعت نفت و بهره‌گیری حداکثری از ظرفیت‌های فناورانه برای ‏حل مسائل راهبردی این صنعت تأکید کرد‎.‎

توسعه پارک فناوری و نوآوری صنعت نفت نیازمند حمایت همه ارکان صنعت نفت است

مهدی احمدخان‌بیگی، سرپرست پارک فناوری و نوآوری صنعت نفت نیز در ادامه این آیین، از اعتماد وزیر نفت و معاون ‏وزیر در امور مهندسی، پژوهش و فناوری قدردانی کرد و گفت: بخش مهمی از اقدام‌های زیربنایی مورد نیاز پارک فناوری ‏و نوآوری صنعت نفت در یک سال گذشته با تلاش‌های آقای فصیحی و همکاران مجموعه انجام شده و امروز این پارک از ‏بسیاری از زیرساخت‌های اولیه برای ایفای نقش مؤثر در زیست‌بوم فناوری برخوردار است‎.‎

وی با اشاره به ویژگی‌های خاص پارک فناوری و نوآوری صنعت نفت بیان کرد: این مجموعه در شرایطی فعالیت می‌کند که ‏باید هم‌زمان پاسخگوی الزام‌ها و شاخص‌های وزارت علوم و نیازهای عملیاتی و فناورانه صنعت نفت باشد. ازاین‌رو، ایجاد ‏هم‌راستایی میان انتظارات این دو حوزه و تعریف مأموریت‌های متناسب با نیازهای صنعت نفت، یکی از مهم‌ترین ‏اولویت‌های پیش‌روی پارک است. هدف اصلی باید حرکت به‌سمت ایجاد بنگاه‌های دانش‌بنیان، توسعه کسب‌وکارهای فناورانه ‏و خلق ارزش افزوده برای صنعت نفت باشد‎.‎

سرپرست پارک فناوری و نوآوری صنعت نفت با بیان اینکه این مجموعه همچنان با برخی چالش‌های زیرساختی ازجمله ‏مسائل مربوط به تأسیسات و خدمات پایه روبه‌روست، تصریح کرد: رفع این موانع و توسعه ظرفیت‌های پارک بدون همراهی ‏شرکت‌های اصلی صنعت نفت ممکن نیست. مدیران و مسئولان شرکت‌های ملی نفت، گاز، پالایش و پخش و صنایع ‏پتروشیمی باید با بهره‌گیری از ظرفیت‌های قانونی و اجرایی پارک، زمینه ارجاع پروژه‌ها، توسعه همکاری‌های فناورانه و ‏استفاده بیشتر از توان شرکت‌های دانش‌بنیان را فراهم کنند‎.‎

خان‌بیگی با تأکید بر اینکه پارک فناوری و نوآوری صنعت نفت باید به زمینه‌ای برای توسعه فناوری و تسهیل ارتباط میان ‏صنعت و شرکت‌های فناور تبدیل شود، گفت: همه مدیران و مجموعه‌های صنعت نفت باید خود را در موفقیت این پارک سهیم ‏بدانند. هرچه مشارکت شرکت‌ها در تعریف نیازها، ارجاع کار و استفاده از ظرفیت‌های پارک بیشتر باشد، امکان حل مسائل ‏صنعت از مسیر فناوری و نوآوری نیز افزایش می‌یابد. امیدوارم با حمایت ارکان مختلف صنعت نفت، پارک بتواند نقش ‏مؤثرتری در توسعه فناوری‌های مورد نیاز این صنعت ایفا کند‎.‎

ضرورت تقویت تعهد مدیریتی به توسعه فناوری

عظیم کلانتری‌اصل، رئیس پژوهشگاه صنعت نفت نیز در این آیین بیان کرد: تجربه نشان می‌دهد که در ساختارهای اجرایی ‏کشور، فناوری هنوز به‌صورت کامل در اولویت تعهدی مدیران قرار نگرفته و همین مسئله سبب کاهش تمرکز و اثربخشی ‏در اجرای برنامه‌های فناورانه شده است. برای ارتقای این وضعیت، لازم است تعهد مدیریتی به فناوری تقویت شده و به ‏شاخص‌های عملکردی و برنامه‌ای متصل شود تا امکان پاسخگویی و پیگیری نتایج فراهم شود‎.‎

وی با اشاره به ضرورت اصلاح الگوهای حکمرانی فناوری در صنعت نفت گفت: بخشی از چالش‌های موجود، در ‏رویکردهای گذشته و تمرکز بر پروژه‌های متعدد بدون اولویت‌بندی دقیق ریشه دارد. تمرکز بر تعداد محدودی از مسائل ‏اصلی و هم‌راستا با اهداف برنامه هفتم توسعه، می‌تواند اثربخشی فعالیت‌های پژوهشی و فناورانه را افزایش دهد‎. ‎

رئیس پژوهشگاه صنعت نفت با بیان اینکه برای «پساتوسعه فناوری» در کشور الگوی منسجم و کارآمدی وجود ندارد، ‏افزود: لازم است سازوکارهای جدیدی برای تکمیل زنجیره توسعه فناوری و تجاری‌سازی شکل گیرد و نقش نهادهایی مانند ‏پارک فناوری در تسهیل این فرایند تقویت شود. همچنین، افزایش چابکی، شفافیت و تسهیل‌گری در فرایندهای مرتبط با ارجاع ‏و اجرای پروژه‌های فناورانه در صنعت نفت ضروری است‎.‎

همگرایی شرکت‌های اصلی نفت؛ شرط موفقیت پارک فناوری

محسن مظلوم فارسی‌باف، مدیر پژوهش و فناوری شرکت ملی گاز ایران نیز در ادامه این آیین بیان کرد: امیدواریم این ‏تغییرات مدیریتی به تقویت تعامل میان بخش‌های مختلف صنعت نفت و زیست‌بوم نوآوری منجر شود. استمرار تعاملات ‏حرفه‌ای و رفع موانع اجرایی، در مسیر توسعه فناوری ضروری است‎.‎

وی با اشاره به برخی چالش‌های موجود در مسیر فعالیت پارک‌های فناوری، گفت: یکی از مسائل مهم، تفاوت در نگاه و ‏سطح تعامل شرکت‌های بزرگ صنعت نفت با پارک‌های فناوری است که می‌تواند بر فرایند ارجاع کار اثرگذار باشد. لازم ‏است سازوکارهایی طراحی شود تا شرکت‌های توانمند و بزرگ دانش‌بنیان نیز انگیزه و امکان بیشتری برای حضور فعال در ‏پارک‌ها و مشارکت در پروژه‌های فناورانه داشته باشند‎.‎

مدیر پژوهش و فناوری شرکت ملی گاز ایران بر ضرورت تقویت هماهنگی میان چهار شرکت اصلی وزارت نفت، مدیران ‏پژوهش و فناوری و مدیران برنامه‌ریزی تأکید کرد و افزود: برگزاری نشست‌های مشترک و منسجم می‌تواند به هم‌سویی ‏دیدگاه‌ها و توزیع بهینه منابع منجر شود. برخی چالش‌ها نیازمند اقدام‌های مقطعی برای تثبیت وضعیت و سپس حرکت به‌سمت ‏اصلاحات ساختاری هستند‎.‎

تمرکز بر پروژه‌های اولویت‌دار و تأمین مالی فناورانه در پالایش

مهدی دژحسینی، مدیر پژوهش و فناوری شرکت ملی پالایش و پخش فرآورده‌های نفتی ایران نیز در این آیین بیان کرد: یکی ‏از موضوع‌های کلیدی در توسعه فناوری، تأمین منابع مالی و تقویت زیرساخت‌های مورد نیاز است و استقرار پارک فناوری ‏در مجاورت مجموعه‌های عملیاتی ازجمله پالایشگاه تهران، فرصت مناسبی برای اتصال مستقیم نیازهای صنعت به ‏ظرفیت‌های فناورانه فراهم کرده است‎.‎

وی با اشاره به ظرفیت‌های مالی موجود در صنعت پالایش و صندوق‌های پژوهش و فناوری افزود: بخش قابل توجهی از ‏منابع می‌تواند از طریق صندوق‌های پژوهش و فناوری و سازوکارهای سرمایه‌گذاری مشترک‎ (CVC) ‎شرکت‌های پالایشی ‏به‌سمت پروژه‌های فناورانه هدایت شود. توسعه این مسیر می‌تواند نقش مهمی در تجاری‌سازی فناوری و حمایت از ‏شرکت‌های دانش‌بنیان ایفا کند‎.‎

مدیر پژوهش و فناوری شرکت ملی پالایش و پخش فرآورده‌های نفتی ایران با تأکید بر اهمیت تمرکز بر پروژه‌های ‏اولویت‌دار تصریح کرد: به‌جای پراکندگی در موضوع‌های متعدد، باید بر مسائل کلیدی مانند بهینه‌سازی و حل چالش‌هایی ‏نظیر نفت‌کوره تمرکز شود. با ایجاد مراکز نوآوری و تحقیقاتی مشترک در چهارچوب پارک فناوری، شرکت‌های دانش‌بنیان ‏و واحدهای صنعتی می‌توانند با هم‌افزایی بیشتر به حل مسائل راهبردی صنعت پالایش کمک کنند‎.‎

براساس این گزارش، در این آیین سید فرهنگ فصیحی لنگرودی به‌عنوان سرپرست اداره کل امور پژوهش و فناوری ‏وزارت نفت و مهدی احمدخان‌بیگی به‌عنوان سرپرست پارک فناوری و نوآوری صنعت نفت معرفی شدند‎.‎

*