چرا پس از غدیر، سقیفه رخ داد؟

استاد تاریخ تشیع و اسلام با اشاره به جایگاه بی‌بدیل حدیث غدیر در منابع فریقین، تأکید کرد که این روایت نه تنها در کتب چهارگانه شیعه، بلکه در قدیمی‌ترین و معتبرترین منابع اهل سنت مانند مسند احمد بن حنبل، سنن ترمذی، سنن ابن ماجه و مستدرک حاکم نیشابوری با سند صحیح یا حسن ثبت شده است.

حجت الاسلام صفری- استاد تاریخ و تشیع اسلام- در گفت وگو با ایسنا، با اشاره به بازتاب گسترده حدیث غدیر در منابع اهل سنت اظهار کرد: در مسند احمد بن حنبل (شماره ۹۶۴)، سنن ترمذی، سنن ابن ماجه و مستدرک حاکم نیشابوری، این حدیث با سند صحیح نقل شده است. همچنین تاریخ دمشق ابن عساکر و کتب لغوی و روایی اهل سنت نیز حاوی این ماجراست.

وی در پاسخ به شبهه ساختگی بودن حدیث غدیر از سوی برخی افراد، سه نکته را برشمرد گفت: نکته اول؛ قدیمی‌ترین منابع اهل سنت، قرن‌ها پیش از تدوین کتب اربعه شیعه، این حدیث را ثبت کرده‌اند.نکته دوم؛ بیش از ۱۲۰ صحابه با نام در کتب رجال اهل سنت، راوی این حادثه هستند.نکته سوم؛محدثان بزرگی همچون احمد بن حنبل، ترمذی، ابن ماجه، نسایی و حاکم نیشابوری، این روایت را صحیح دانسته‌اند.

چرا غدیر بزرگ‌ترین عید خداست؟

حجت‌الاسلام صفری با تأکید بر نزول آیه «الْیَوْمَ أَکْمَلْتُ لَکُمْ دِینَکُمْ» در همان لحظه اعلام ولایت در غدیر خم، خاطرنشان کرد:غدیر، عید اکمال دین است، نه عید تکلیف. همه اعیاد دیگر جشن پایان یک وظیفه‌اند، اما غدیر جشن کامل شدن دین از نظر ساختار رهبری و نظام ولایت است. اسلام پیش از غدیر مانند خودرویی پیشرفته ولی بدون فرمان و راننده بود؛ همه قطعات (احکام) ساخته شده بودند، اما فرمان و رهبر معرفی نشده بود.

وی با ذکر مثالی از فرماندهی که ارتش را آموزش داده ولی جانشین خود را معرفی نکرده است، افزود: نزول آیه اکمال دقیقاً پس از جمله «مَنْ کُنْتُ مَوْلاهُ فَهذا عَلِیٌّ مَوْلاهُ» نشان می‌دهد که بدون تعیین جانشین، دین از نظر قدرت اجرا و تداوم ناقص است.

این استاد تاریخ و تشیع سه ویژگی منحصربه‌فرد عید غدیر را اینگونه برشمرد: اول؛ عید اکمال، نه عید تکلیف.دوم؛ عید اعلام نعمت کامل‌ترین (ولایت) توسط خدا، نه عید عبادت فردی.سوم؛ عید بیعت با عقل و عدالت، نه یک احترام ساده.

چرا پس از غدیر، سقیفه رخ داد؟

این استاد تاریخ تشیع در پاسخ به این پرسش گفت: سقیفه نتیجه نادیده گرفتن نصب الهی بود. عده‌ای ۷۰ روز بعد ادعا کردند که غدیر فقط به معنای دوستی بوده نه جانشینی؛ اما اگر چنین بود، چرا پیامبر(ص) در گرمای ۴۰ درجه، کاروان را متوقف کرد، از همگان بیعت گرفت و آیه اکمال در همان لحظه نازل شد؟

وی دو درخواست از مخاطبان داشت گفت: ابتدا اینکه امسال عید غدیر را نه فقط با شیرینی، بلکه با خواندن خطبه غدیر بزرگ بدارید تا بدانید چه نعمتی در آن روز کامل شده است و دوم این واقعه را برای دیگران روایت کنید؛ چون پیامبر(ص) فرمود: «حاضران به غایبان برسانند.»

حجت‌الاسلام صفری تأکید کرد: عید دیگران برای تزکیه نفس است، اما عید غدیر برای تزکیه جامعه است؛ غدیر یعنی دیگر هیچ سقیفه‌ای نباید بر حق الهی حکومت کند.

*