تیغ «ال نینو» بر گلوی آسیا

مدل‌های هواشناسی پیش‌بینی کرده‌اند امسال یک ال نینوی قوی رخ می‌دهد که می‌تواند برای هند که هم‌اکنون با موج گرما دست و پنجه‌ نرم می‌کند، فاجعه‌بار باشد، چین را غرق در آب کند و به کشاورزی در سراسر جنوب شرق آسیا خسارت بزند.

به گزارش ایسنا، سازمان ملل متحد هشدار داده است که جهان باید برای بازگشت قریب‌الوقوع ال نینو و افزایش دمای جهانی و شرایط آب و هوایی نامساعد ناشی از آن، آماده شود.

سازمان جهانی هواشناسی (WMO) اعلام کرد که این الگوی قدرتمند آب و هوایی طبیعی، ۸۰ درصد احتمال دارد قبل از سپتامبر و ۹۰ درصد احتمال دارد قبل از نوامبر شکل بگیرد.

کارشناسان می‌گویند آنچه که به ویژه نگران‌کننده است این است که ال نینو در پس‌زمینه تغییرات اقلیمی ناشی از فعالیت‌های انسانی در حال وقوع است، به این معنی که احتمال تشدید تأثیرات آن وجود دارد.

پیش‌بینی می‌شود آسیا یکی از مناطقی باشد که بیشترین آسیب را از این پدیده می‌بیند و پیش‌بینی می‌شود که تشدید گرما و خشکسالی، فشارهای عمده‌ای را بر کشاورزی، شبکه‌های برق و منابع آب وارد کند.

در ادامه شرایط احتمالی در مناطق کلیدی در سراسر این قاره آمده است:

ترکیبی مرگبار برای هند

نگرانی اصلی این است که ال نینو ممکن است شرایط گرما را تشدید و بارش‌های موسمی (مونسون) پیش‌رو را تضعیف کند؛ ماه‌های بارانی شدیدی که هر ساله حوالی ژوئن می‌آیند و پیش‌بینی می‌شود که بارندگی «زیر میانگین» داشته باشند.

کارشناسان هشدار می‌دهند که این امر برای هند و شبه قاره وسیع‌تر که در حال حاضر با موج‌های گرمای کشنده و بحران انرژی دست و پنجه نرم می‌کنند، فاجعه‌بار خواهد بود.

اگر ال نینو باعث شود باران‌ها دیرتر برسند، موج گرمایی که در هفته‌های اخیر کشور هند را فرا گرفته، مدت طولانی‌تری ادامه خواهد یافت و معیشت مردم را فلج کرده و منجر به مرگ هزاران نفر خواهد شد. کمبود باران به ویژه برای کشاورزانی که برای فصل کاشت بعدی محصولات خود به باران متکی هستند، ویرانگر خواهد بود. موج گرما در ماه مه در حال حاضر به محصولات گندم آسیب رسانده است و بیم آن می‌رود که ال نینو بتواند شرایط خشکسالی را بدتر کند و تأثیر نگران‌کننده‌ای بر امنیت غذایی در این کشور داشته باشد.

«دووندر شارما»، کارشناس و فعال کشاورزی هندی به Carbon Copy، ردیاب آب و هوا گفت: سال ۲۰۲۶ قرار است یک میدان آزمایش برای هند در بحبوحه تغییرات اقلیمی و وضعیت ژئوپلیتیکی فعلی باشد.

شرایط گرمای شدید مداوم باعث نگرانی شده است. ما انتظار ال نینو را داریم که اثر آن در ماه ژوئیه یا اوت قابل مشاهده خواهد بود. این ترکیبی مرگبار برای هند، به ویژه برای کشاورزیِ آن است.

کشاورزان در سراسر هند از قبل نگران کمبود قریب‌الوقوع کود برای کاشت به دلیل ناآرامی‌ها در خاورمیانه هستند.

به گفته کارشناسان، ال نینو همچنین می‌تواند عواقب شدیدی برای شهرهای هند به ویژه پایتخت سینمایی و مالی آن یعنی بمبئی داشته باشد که برای تأمین آب بیش از ۲۲ میلیون نفر جمعیت خود، صرفاً به هفت دریاچه بارانی متکی است. این دریاچه‌ها در حال حاضر تنها ۴۵ روز آب دارند و اگر بارندگی‌های موسمی در شرایط ال نینو به تأخیر بیفتد، بمبئی می‌تواند با بحران قابل توجه آب روبرو شود.

فراخوان برای ذخیره مایحتاج ضروری در بخش‌هایی از چین

به گزارش روزنامه گاردین، چین اغلب در ماه‌های تابستان از سیل و همچنین خشکسالی رنج می‌برد، رویدادهای آب و هوایی که با بحران اقلیمی بدتر شده‌اند و به شبکه برق فشار می‌آورند. امسال با توجه به اینکه ال نینو قرار است ویرانی‌های بیشتری ایجاد کند، چالش‌ها بزرگتر خواهند بود.

روز جمعه، مرکز ملی آب و هوای چین اعلام کرد که اثرات ال نینو در پاییز و زمستان به اوج خود خواهد رسید و می‌تواند منجر به افزایش بارندگی در جنوب و افزایش دما در سراسر کشور شود.

به گزارش خبرگزاری شینهوا، انتظار می‌رود میزان بارندگی در برخی مناطق امسال ۲۰ درصد بیشتر از میانگین باشد.

این هفته، اداره هواشناسی «چینگهای»، استانی مرتفع در شمال غربی چین که در فلات تبت قرار دارد، هشدار داد که اگرچه ال نینو «ممکن است دور به نظر برسد»، اما اثرات آن بر فلات چینگهای-تبت «غیرقابل پیش‌بینی و شدید» خواهد بود.

این اداره اعلام کرد که برای تغییرات ناگهانی آب و هوا آماده خواهد شد و به مردم توصیه کرد ذخایر لوازم اضطراری را در خانه نگه دارند.

چین پیش از این هشدارهای هواشناسی در مورد باران شدید و طوفان صادر کرده است، زیرا این کشور برای فصلی از آب و هوای نامساعد پیش از ال نینو آماده می‌شود. خبرگزاری شینهوا به نقل از وزارت منابع آب اعلام کرد: وضعیت کنترل سیل وخیم و پیچیده است.

همچنین پیش‌بینی شده بود بخش‌هایی از چین طی روزهای اخیر بارندگی بسیار شدیدی را تجربه کنند، به طوری که برخی از مناطق جنوبی و شرقی این کشور شاهد بیش از ۲۰۰ میلی‌متر باران بودند.

«آزمون استرس» برای جنوب شرق آسیا

«جاستین سنتیان»، استاد تغییرات اقلیمی در دانشگاه مالزی صباح، گفت که یک ال نینوی قوی تهدیدی برای گرمای طولانی و شدید، خشکسالی شدید، آتش‌سوزی‌های جنگلی و آلودگی هوا در سراسر جنوب شرقی آسیا است.

سنتیان گفت که معمولاً بادهای شدید، آب‌های سطحی گرم را به سمت غرب اقیانوس آرام می‌رانند و باعث بارندگی‌های شدیدی می‌شوند که منطقه را حفظ می‌کند. با این حال، هنگامی که این بادها کُند یا معکوس می‌شوند، آن حوضچه گرم به سمت شرق تغییر مکان می‌دهد و کشورهایی مانند مالزی، سنگاپور، اندونزی، تایلند و فیلیپین را از رطوبت جوی حیاتی محروم می‌کند.

وی گفت این اختلال، منطقه را در برابر افزایش دما که سلامت عمومی را به خطر می‌اندازد، شبکه‌های برق را تحت الشعاع قرار می‌دهد و به سرعت ذخایر حیاتی آب را تخلیه می‌کند، آسیب‌پذیر خواهد کرد.

«یی مینگ»، دانشمند علوم جوی و استاد مدعو دانشگاه ملی سنگاپور و استاد کالج بوستون، گفت کشاورزی و برق آبی از جمله صنایعی هستند که بیشترین آسیب را می‌بینند.

وی گفت کشورهایی که به شدت به کشاورزی وابسته هستند مانند اندونزی، مالزی، تایلند و فیلیپین به ویژه آسیب‌پذیر هستند.

این منطقه به دلیل ناآرامی‌ها در خاورمیانه در حال حاضر در بحبوحه کمبود انرژی و کود قرار دارد و برای جبران این کمبود مجبور شده است به طور فزاینده‌ای به سوخت‌های کثیف روی آورد.

«جیسون لی»، دانشیار و رئیس شبکه جهانی اطلاعات سلامت گرما در جنوب شرقی آسیا، گفت: بازگشت ال نینو به جنوب شرقی آسیا چیزی بیش از یک رویداد آب و هوایی است. این یک آزمایش استرس برای سیستم‌هایی است که از قبل تحت فشار بوده‌اند.

سنتیان گفت که خاک‌های خشک می‌توانند کالاهای اساسی به ویژه برنج و روغن پالم را تهدید کنند و باعث کمبود مواد غذایی و افزایش قیمت‌های بازار شوند.

سنتیان گفت که این عواقب بیشتر در مناطق روستایی دورافتاده که زیرساخت‌های آب در آنها از قبل دچار کمبود است، احساس خواهد شد. در حالی که شهرها با شبکه‌های برق متمرکز اداره می‌شوند، جوامع دورافتاده اغلب به چاه‌های کم‌عمق، رودخانه‌های طبیعی و نهرهای کوهستانی وابسته هستند.

با افزایش تبخیر ناشی از ال نینو، این منابع آب شکننده، محکوم به نابودی هستند. خانواده‌ها که فاقد امکانات تصفیه هستند، اغلب چاره‌ای جز جمع‌آوری آب‌های راکد و ناامن از بستر رودخانه‌های در حال فروکش کردن ندارند و این امر باعث افزایش بیماری‌های ناشی از آب مانند وبا می‌شود.

یی مینگ اظهار کرد که یک ال نینوی قوی همچنین می‌تواند شرایط مساعدی را برای بیماری‌های گرمسیری مانند تب دنگی و مالاریا ایجاد کند.

سنتیان همچنین خاطرنشان کرد بخش گردشگری حیاتی منطقه نیز می‌تواند تحت تأثیر قرار گیرد. مقاصد مشهور از بانکوک تا دانانگ خود را برای افزایش دمای هوا در طول روز آماده می‌کنند و جاذبه‌های فضای باز، اماکن فرهنگی و سواحل عملاً در ساعات اوج گرمای هوا غیر قابل استفاده می‌شوند.

این خشکسالی همچنین می‌تواند باعث آتش‌سوزی‌های کشاورزی و زمین‌های باتلاقی در مکان‌هایی مانند سوماترا و کالیمانتان شود. دود سمی حاصل از آن نیز می‌تواند مراکز مالی و حمل و نقل مانند سنگاپور و کوالالامپور را تحت تاثیر قرار دهد.

پروفسور «بنجامین هورتون»، رئیس دانشکده انرژی و محیط زیست دانشگاه هنگ کنگ گفت که جنوب شرقی آسیا یکی از مناطقی است که بیشتر در معرض تأثیرات ال نینو قرار دارد.

آنچه این رویداد را نگران‌کننده می‌کند این است که این پدیده در پی تغییرات اقلیمی ناشی از فعالیت‌های انسانی در حال وقوع است. ما دیگر به طور جداگانه با ال نینو سر و کار نداریم.

پدیده ال نینو به طور طبیعی هر دو تا هفت سال یکبار رخ می‌دهد، زمانی که تضعیف «بادهای بسامان» منجر به گرم‌تر شدن آب‌ها در شرق اقیانوس آرام می‌شود که نتیجه این امر، افزایش دمای جهانی و اختلال در بارندگی است به این معنی که در برخی مناطق خشکسالی و در برخی دیگر باران‌های شدید رخ می‌دهد. همچنین بر تشکیل طوفان‌های شدید تأثیر می‌گذارد.

*