توافق دمشق و تل‌آویو با میانجی‌گری آمریکا

به گزارش ایسنا، به گفته مقامات صهیونیست و آمریکایی، آژانس بین‌المللی انرژی اتمی (IAEA) به زودی مواد هسته‌ای ذخیره شده در یک سایت مخفی در سوریه را خارج خواهد کرد.

آژانس انرژی اتمی سوریه در بیانیه‌ای با تاکید بر تداوم همکاری شفاف و نزدیک خود با آژانس بین‌المللی انرژی اتمی و همچنین ایالات متحده و کشورهای دوست اعلام کرد: این همکاری‌ها با هدف رسیدگی به میراث به‌جامانده از نظام سابق، فعال‌سازی عضویت کامل سوریه در آژانس و حمایت از این کشور در زمینه کاربردهای صلح‌آمیز انرژی هسته‌ای از جمله در حوزه‌های بهداشت، غذا و تحقیقات علمی صورت می‌گیرد.

در این بیانیه آمده است: با تکیه بر توانمندی‌های داخلی، از زمان آزادسازی کشور پیشرفت‌های ملموسی داشته است و با توجه به محدودیت منابع فنی موجود و فقدان حمایت‌های بین‌المللی کافی تا به امروز، بار دیگر بر درخواست خود برای تشکیل یک کمیته تخصصی بین‌المللی تأکید می‌کند؛ کمیته‌ای که بتواند حمایت‌های فنی و حقوقی لازم را فراهم آورد و تضمین کند که تمامی مراحل کار مطابق با بالاترین استانداردهای بین‌المللی انجام می‌شود.

به گفته آژانس این کشور در روزهای آتی میزبان هیئتی از آژانس بین‌المللی انرژی اتمی خواهد بود و پیشرفت‌های چشمگیر سوریه در این حوزه به‌طور مشترک اعلام خواهد شد.

دولت دونالد ترامپ برای تضمین امنیت مواد هسته‌ای باقی‌مانده در یک تأسیسات سری در سوریه و جلوگیری از هرگونه تشدید تنش احتمالی میان رژیم صهیونیستی، سوریه بر سر این مسئله وارد عمل شده است.

طی ماه‌های گذشته، دولت ترامپ و ایالات متحده به‌طور پنهانی برای دستیابی به توافقی با دولت جدید سوریه تلاش کرده‌اند. هدف از این اقدام، تضمین امنیت مواد هسته‌ای باقی‌مانده در یک تأسیسات سری در سوریه و جلوگیری از هرگونه تشدید تنش احتمالی میان رژیم صهیونیستی، سوریه و شاید حتی ترکیه است.

طبق گزارش المنار، کانون اصلی این ماجرا، «پایگاه ۹۹» است؛ تأسیساتی که نظام سابق سوریه از آن برای نگهداری مواد به‌جامانده از پروژه راکتور هسته‌ای «الخبار» استفاده می‌کند. به گفته منابع عبری، رژیم صهیونیستی دو سال است که این سایت را به‌دقت زیر نظر دارد.

یک مقام ارشد آمریکایی گفت مواد موجود در این سایت شامل «کیک زرد» بود؛ پودری که از سنگ معدن اورانیوم استخراج می‌شود و می‌توان بعدا از آن در فرآیند غنی‌سازی اورانیوم استفاده کرد. علاوه بر این، پسماندها و سایر مواد هسته‌ای مربوط به پروژه «الخبار» نیز در آنجا نگهداری می‌شد.

اگرچه این مواد برای ساخت سلاح هسته‌ای متعارف مناسب نیستند اما می‌توان از آن‌ها برای ساخت یک «بمب کثیف» استفاده کرد؛ نوعی وسیله انفجاری متعارف که برای پخش مواد رادیواکتیو و آلوده کردن یک منطقه طراحی شده است.

اندکی پس از سقوط نظام سابق سوریه، نیروهای اسرائیلی ورودی‌های این مکان را بمباران کردند تا مانع از دسترسی به آن شوند. به گفته یک مقام ارشد آمریکایی، تل‌آویو و ایالات متحده بیش از یک سال است که درباره نحوه رسیدگی به مواد باقی‌مانده در آنجا گفتگو می‌کنند.

به گفته یک منبع عبری، تل‌آویو به دولت دونالد ترامپ صراحتا اعلام کرد که با باقی ماندن مواد هسته‌ای در آن مکان موافقت نخواهد کرد؛ رژیم صهیونیستی حتی تهدید کرد که اگر مواد مذکور خارج نشوند یا نشانه‌هایی مبنی بر تلاش سوریه برای دسترسی به آن‌ها مشاهده شود، دوباره به آن محل حمله خواهد کرد.

در نهایت، ایالات متحده و رژیم صهیونیستی به این نتیجه رسیدند که بهترین راهکار، جلب موافقت دولت سوریه برای انتقال این مواد است. هنگامی که دولت ترامپ این موضوع را با طرف سوری مطرح کرد، مقامات دولت جدید مدعی شدند که از وجود مواد هسته‌ای انبارشده در آن مکان بی‌اطلاع بوده‌اند.

یک مقام ارشد آمریکایی اظهار داشت: تنها شمار بسیار اندکی از افراد در ایالات متحده، اسرائیل و سوریه از این موضوع آگاه بودند. وقتی در این مسائل با سوری‌ها همکاری می‌کنیم، آن‌ها را شرکایی خوب می‌یابیم.

با این حال، حدود سه هفته پیش، رژیم صهیونیستی که این مکان را زیر نظر داشت، تحرکاتی را در این منطقه شناسایی کرد که موجب نگرانی‌هایی شد؛ نگرانی‌هایی مبنی بر اینکه دولت جدید سوریه در حال کناره‌گیری از توافقات خود است و قصد دارد آن مواد را به دست آورد. رژیم صهیونیستی حتی نسبت به اینکه ترکیه در دستیابی سوریه به مواد هسته‌ای به این کشور کمک می‌کند، ابراز نگرانی کرد.

این مقام ارشد آمریکایی افزود: اسرائیلی‌ها همواره از ایمن بودن وضعیت اطمینان حاصل کرده و درباره همه چیز تحقیق می‌کنند. این امر مثبتی است.

دولت دونالد ترامپ از رژیم صهیونیستی خواست که از اقدام نظامی خودداری کند و پای آژانس بین‌المللی انرژی اتمی را به میان کشید. نتیجه این اقدام، توافقی بود که حدود سه هفته پیش میان آژانس و دولت سوریه امضا شد که طبق آن مواد هسته‌ای از آن مکان باید منتقل شود. با این حال، این مواد هنوز از تأسیسات مذکور خارج نشده‌اند. مقامات آمریکایی می‌گویند که کار در «سایت ۹۹» در جریان است و انتظار می‌رود عملیات انتقال به‌زودی آغاز شود.

یک مقام آمریکایی اظهار داشت: ما معتقدیم که همه از نتیجه کار راضی هستند. امیدواریم به‌زودی روند انتقال مواد را آغاز کرده و پیش از پایان سال آن را به اتمام برسانیم.

به گفته مقامات آمریکایی، این پرونده که تاکنون محرمانه مانده بود نشان‌دهنده توانایی دولت ترامپ در بهره‌گیری از روابط با دولت جدید سوریه برای مهار یک بحران هسته‌ای حساس و جلوگیری از یک درگیری نظامی احتمالی است.

*