آینده پزشکی بازساختی با میکروبیوم گره خورده است

به گزارش ایسنا، دکتر زهرا شیخی امروز در افتتاحیه هفدهمین مدرسه تابستانی پژوهشگاه رویان با عنوان سمفونی درمان؛ آزادسازی پتانسیل بازسازی با میکروبیوم، اظهار کرد: باعث افتخار و خرسندی است که در جمع اساتید، پژوهشگران، دانشجویان و مهمانان این مدرسه تابستانی در پژوهشگاه رویان حضور دارم؛ نهادی که برای من و بسیاری از علاقه‌مندان علم، تنها یک مرکز پژوهشی نیست، بلکه نمادی از امید، نوآوری، مرجعیت علمی و باور به توانمندی‌های ملی است.
وی با اشاره به عنوان این نشست، افزود: انتخاب موضوع «سمفونی درمان؛ آزادسازی پتانسیل بازسازی با میکروبیوم» انتخابی هوشمندانه و دقیق است؛ چراکه امروز بیش از هر زمان دیگری می‌دانیم بدن انسان مجموعه‌ای از اجزای منفصل نیست، بلکه سامانه‌ای زنده، هماهنگ و درهم‌تنیده است.

میکروبیوم؛ از همراه پنهان تا شریک درمان

معاون پژوهش و فناوری جهاددانشگاهی ادامه داد: در چنین سامانه‌ای، میکروبیوم نه یک عنصر حاشیه‌ای، بلکه یکی از بازیگران اصلی سلامت، بیماری، ترمیم و بازسازی است. تا چند دهه پیش، اغلب میکروب‌ها را صرفاً با بیماری تعریف می‌کردیم، اما امروز می‌دانیم بخش مهمی از حیات ما در گفت‌وگو با همین جهان نامرئی شکل می‌گیرد.

شیخی گفت: میکروبیوم در تنظیم ایمنی، متابولیسم، التهاب، ترمیم بافت و حتی پاسخ به درمان نقش دارد. به بیان دیگر، اگر بخواهیم از پزشکی آینده سخن بگوییم، نمی‌توانیم میکروبیوم را نادیده بگیریم.

وی با اشاره به تغییر رویکرد علم پزشکی، تصریح کرد: این نگاه دقیقاً همان تغییری است که علم امروز از ما می‌خواهد؛ یعنی عبور از درمان‌های تک‌بعدی و حرکت به‌سوی پزشکی شبکه‌محور، شخصی‌سازی‌شده و بازساخت‌محور.

پیوند میکروبیوم و پزشکی بازساختی

وی با بیان اینکه پزشکی بازساختی مأموریت بزرگی برای بازگرداندن ساختار و عملکرد بافت‌های آسیب‌دیده دارد، اظهار کرد: تجربه نشان داده است که موفقیت در این مسیر فقط به وجود سلول یا داربست مناسب وابسته نیست. محیط زیستی میزبان، وضعیت التهابی و به‌ویژه میکروبیوم در نتیجه درمان نقش تعیین‌کننده دارند.

معاون پژوهش و فناوری جهاددانشگاهی افزود: امروز می‌دانیم میکروبیوم می‌تواند از طریق تنظیم سیستم ایمنی، تولید متابولیت‌های مؤثر و کاهش التهاب، بستر مناسب‌تری برای ترمیم و بازسازی فراهم کند. به همین دلیل، آینده پزشکی بازساختی ناگزیر با آینده میکروبیوم گره خورده است.

شیخی ادامه داد: اگر پزشکی بازساختی را یک ارکستر بدانیم، میکروبیوم یکی از صداهای بنیادینی است که اگر درست شنیده شود، سمفونی درمان کامل‌تر و هماهنگ‌تر خواهد شد.

رویان؛ نهادی پیشرو در مسیرهای آینده علم

وی درباره جایگاه پژوهشگاه رویان در این مسیر، گفت: رویان برای کشور ما یادآور یک مسیر روشن در علم است؛ از پیشگامی در سلول‌های بنیادی و مهندسی بافت تا دستاوردهای ماندگار در تولیدمثل، شبیه‌سازی و توسعه زیرساخت‌های زیست‌فناورانه.

معاون پژوهش و فناوری جهاددانشگاهی خاطرنشان کرد: این پیشینه به ما می‌گوید رویان صرفاً به گذشته درخشان خود متکی نیست، بلکه همواره رو به آینده حرکت کرده است. امروز نیز ورود به حوزه‌هایی مانند میکروبیوم نشان‌دهنده همان روحیه پیشرو و آینده‌ساز است.

شیخی تأکید کرد: ما در پژوهشگاه رویان بر این باوریم که مرزهای دانش تنها با کار میان‌رشته‌ای، نگاه ترجمانی و جسارت در نوآوری جابه‌جا می‌شوند. از این رو، میکروبیوم برای ما نه یک موضوع صرفاً نظری، بلکه یک افق راهبردی برای توسعه درمان‌های نوین است.

آینده پزشکی، شخصی‌سازی‌شده است

وی با اشاره به چشم‌انداز این حوزه بیان کرد: آینده این حوزه، آینده پزشکی شخصی‌سازی‌شده است؛ آینده‌ای که در آن درمان‌ها بر اساس ویژگی‌های زیستی هر فرد طراحی می‌شوند.

شیخی افزود: در این آینده، متاداده‌های میکروبی، سلولی و مولکولی در کنار یکدیگر قرار می‌گیرند تا انتخاب درمان دقیق‌تر شود و مرز میان زیست‌شناسی پایه و درمان بالینی روزبه‌روز کمرنگ‌تر شود.

وی ادامه داد: تحقق این آینده نیازمند همکاری دانشگاه‌ها، پژوهشگاه‌ها، شرکت‌های دانش‌بنیان و نسل جوان پژوهشگران است و خوشبختانه در کشور ما سرمایه انسانی و ظرفیت علمی لازم برای ورود به این مسیر وجود دارد.

میکروبیوم؛ بخشی از زبان جدید پزشکی

معاون پژوهش و فناوری جهاددانشگاهی در جمع‌بندی سخنان خود گفت: میکروبیوم صرفاً یک موضوع پژوهشی نو نیست، بلکه بخشی از زبان جدید پزشکی است. پزشکی بازساختی نیز صرفاً ترمیم بافت نیست، بلکه بازگرداندن هماهنگی به زیست‌سامانه انسان است.

شیخی خاطرنشان کرد: پژوهشگاه رویان به‌عنوان نهادی پیشرو می‌تواند یکی از صداهای اصلی این سمفونی علمی باشد.

وی در پایان ابراز امیدواری کرد که این مدرسه تابستانی آغازگر همکاری‌های تازه، ایده‌های نو و مسیرهای پژوهشی اثرگذار باشد؛ مسیری که ثمره آن نه فقط در مقاله‌ها، بلکه در زندگی انسان‌ها دیده شود.

*