سامانه «دین‌دان» پاسخگویی هوشمند دینی را توسعه می‌دهد

حجت‌الاسلام والمسلمین محمدمهدی پورمدنی، دوشنبه ۱۶ شهریور در نشست خبری معرفی سامانه پاسخگویی هوشمند به سوالات دینی که در سالن جلسات این مرکز برگزار شد، اظهار کرد: پس از رونمایی اولیه این سامانه در سال ۱۴۰۳، دستیابی به فناوری بومی از نظر فنی در اولویت قرار گرفت و با تلاش تیم فنی، بخش قابل توجهی از نیازهای این حوزه برطرف شد.

رئیس اداره پاسخگویی فضای مجازی مرکز ملی پاسخگویی به سؤالات دینی افزود: پس از این مرحله، تمرکز اصلی مرکز بر محتوای سامانه قرار گرفت، چراکه در هوش مصنوعی، محتوا یکی از ارکان اساسی است و در حوزه پاسخگویی دینی، صحت و به‌روز بودن داده‌ها اهمیت ویژه‌ای دارد.

پورمدنی گفت: مرکز ملی پاسخگویی از ابتدای فعالیت خود ده‌ها میلیون داده تخصصی پرسش و پاسخ دینی را جمع‌آوری و ساماندهی کرده و این داده‌ها پس از تفکیک و اولویت‌بندی برای آموزش «دین‌دان» مورد استفاده قرار گرفته‌اند.

وی ادامه داد: بخشی از داده‌های قدیمی به دلیل تغییر در مباحث علمی یا فتاوای مراجع، نیازمند بازبینی بود؛ بنابراین اطلاعات قدیمی یا نادرست شناسایی و حذف و داده‌های صحیح و به‌روز جایگزین آنها شد. به‌عنوان نمونه، فتوای جدید رهبر معظم انقلاب درباره نماز مسافر نیز در بانک اطلاعاتی سامانه به‌روزرسانی شد.

رئیس اداره پاسخگویی فضای مجازی مرکز ملی پاسخگویی به سؤالات دینی با بیان اینکه «دین‌دان» از داده‌های اختصاصی مرکز استفاده می‌کند، تصریح کرد: این سامانه در حال حاضر در حدود ۸۰ تا ۸۵ درصد مسائل، از داده‌های کامل و به‌روز برخوردار است و تکمیل بانک اطلاعاتی همچنان ادامه دارد.

وی افزود: سؤالات و موضوعات جدیدی که روزانه در سامانه‌های پاسخگویی مرکز مطرح می‌شود نیز پس از بررسی و پاسخ کارشناسی، به داده‌های آموزشی «دین‌دان» اضافه می‌شود. همچنین مواردی که سامانه در پاسخ به آنها اعلام می‌کند «نمی‌دانم» رصد شده و برای تولید محتوای جدید در اختیار تیم محتوایی قرار می‌گیرد.

پورمدنی در ادامه بیان کرد: داده‌های موجود حتی پس از بازبینی اولیه، به‌صورت مستمر توسط کارشناسان نخبه و باتجربه مرکز بررسی و در صورت نیاز اصلاح و به‌روزرسانی می‌شوند. این اطلاعات در هشت حوزه پاسخگویی از جمله مشاوره، اخلاق، کلام و اعتقادات، تاریخ، مسائل سیاسی و اجتماعی و احکام شرعی مورد استفاده قرار می‌گیرد.

وی تأکید کرد: هوش مصنوعی جای فتوای مراجع تقلید را نمی‌گیرد و «دین‌دان» در مسائل احکام امکان ارائه پاسخ چندمرجعی را نیز دارد؛ به این معنا که مخاطب می‌تواند دیدگاه چند مرجع درباره یک مسئله را دریافت کند.

رئیس اداره پاسخگویی فضای مجازی مرکز ملی پاسخگویی به سؤالات دینی، ۲۴ ساعته بودن، چندزبانه بودن و جامعیت پاسخ‌ها را از دیگر قابلیت‌های این سامانه عنوان کرد و گفت: «دین‌دان» می‌تواند پرسش‌هایی را که ابعاد مختلف اعتقادی، شرعی، اجتماعی و خانوادگی دارند، با استفاده از داده‌های حوزه‌های مختلف بررسی کند.

وی، استقلال فنی را از دیگر ویژگی‌های «دین‌دان» دانست و افزود: در زمان محدودیت‌های اینترنتی سال گذشته، این سامانه به دلیل استفاده از فناوری داخلی همچنان به فعالیت خود ادامه داد و خدمات پاسخگویی را ارائه کرد.

پورمدنی گفت: مخاطبان می‌توانند از طریق سامانه «پاسخگو»، اپلیکیشن پاسخگو در کافه‌بازار و مایکت و همچنین بات‌های مرکز ملی پاسخگویی در پیام‌رسان‌هایی مانند بله و روبیکا به پاسخگویی هوشمند دسترسی داشته باشند.

وی اضافه کرد: مخاطب می‌تواند پاسخ هوشمند دریافت کند و اگر قانع نشد، همان سؤال را برای پاسخگویی کارشناسی ارسال کند؛ بنابراین استفاده از هوش مصنوعی به معنای حذف ارتباط مردم با کارشناسان نیست و پاسخگویی انسانی همچنان ادامه دارد.

*