پایش عوامل خطر بیماری‌های غیرواگیر مبنای تقویت برنامه‌های پیشگیرانه سلامت است

اورنگ ایلامی، دوشنبه ۱۳ مهر در نشست مجازی اجرای نهمین دور پیمایش بیماری‌های غیرواگیر و عوامل خطر مربوط به آن(STEPS) که با حضور رؤسای شبکه‌های بهداشت و درمان استان فارس برگزار شد، اظهار کرد: اجرای منظم پیمایش عوامل خطر بیماری‌های غیرواگیر، اطلاعات ارزشمندی از وضعیت سلامت جامعه در اختیار نظام سلامت قرار می‌دهد و شناسایی و پایش این عوامل می‌تواند در اتخاذ تصمیم‌های مؤثر برای ارتقای سلامت جامعه نقش تعیین‌کننده‌ای داشته باشد.

وی افزود: داده‌ها و نتایج حاصل از این پیمایش، امکان شناخت دقیق‌تر وضعیت عوامل خطر بیماری‌های غیرواگیر را فراهم می‌کند و می‌توان از این اطلاعات برای طراحی و تقویت برنامه‌های پیشگیرانه و هدفمند در حوزه سلامت بهره گرفت.

تأکید بر کنترل عوامل خطر بیماری‌های قلبی‌عروقی

معاون بهداشت دانشگاه علوم پزشکی شیراز با اشاره به بار قابل توجه بیماری‌های قلبی‌عروقی در جامعه، بر ضرورت توجه جدی‌تر به عوامل خطر مرتبط با این بیماری‌ها تأکید کرد و گفت: عواملی مانند کم‌تحرکی، تغذیه نامناسب، مصرف دخانیات، فشارخون بالا و دیگر عوامل خطر باید با جدیت بیشتری شناسایی، پایش و کنترل شوند.

ایلامی ادامه داد: هر اندازه شناخت نظام سلامت از وضعیت این عوامل دقیق‌تر باشد، امکان برنامه‌ریزی برای مداخلات پیشگیرانه و کنترل پیامدهای ناشی از بیماری‌های غیرواگیر نیز افزایش پیدا می‌کند و به همین دلیل اجرای منظم و دقیق پیمایش‌های مرتبط از اهمیت ویژه‌ای برخوردار است.

وی با اشاره به آغاز اجرای نهمین دور پیمایش STEPS بیان کرد: این مرحله از پیمایش فرصتی برای دستیابی به تصویری واقعی و مبتنی بر داده از وضعیت عوامل خطر بیماری‌های غیرواگیر در جمعیت استان فراهم می‌کند و دقت در اجرای مراحل مختلف آن، در اعتبار و قابلیت استفاده از نتایج نهایی تأثیر مستقیم دارد.

مشارکت شبکه‌های بهداشت در اجرای پیمایش

معاون بهداشت دانشگاه علوم پزشکی شیراز همچنین بر نقش شبکه‌های بهداشت و درمان در اجرای صحیح این طرح تأکید کرد و گفت: همکاری همه شبکه‌های بهداشت و درمان استان برای اجرای دقیق پیمایش ضروری است و میزان هماهنگی و مشارکت آنها می‌تواند در کیفیت و اعتبار اطلاعات به‌دست‌آمده اثرگذار باشد.

وی در ادامه با تأکید بر ضرورت حضور و مشارکت فعال کارشناسان و کارکنان حوزه بهداشت در مراحل مختلف اجرای پیمایش افزود: اطلاعات حاصل از STEPS نباید صرفاً به جمع‌آوری و ثبت داده‌ها محدود شود، بلکه لازم است این اطلاعات در مسیر تقویت مداخلات پیشگیرانه، توسعه آموزش‌های سلامت، ارتقای خودمراقبتی و کاهش عوامل خطر بیماری‌های غیرواگیر مورد استفاده قرار گیرد.

تأکید بر دقت در نمونه‌گیری و ثبت اطلاعات

در ادامه این نشست، مدیرگروه بیماری‌های غیرواگیر معاونت بهداشت دانشگاه علوم پزشکی شیراز، با تشریح اهداف و مراحل اجرای نهمین دور پیمایش STEPS، بر رعایت دقیق دستورالعمل‌های اجرایی و توجه به فرآیند نمونه‌گیری تأکید کرد.

فریبا مرادی اردکانی اظهار کرد: اجرای صحیح مراحل پیمایش نیازمند رعایت دقیق فرآیندهای تعیین‌شده، نمونه‌گیری اصولی و ثبت کامل و صحیح اطلاعات است و هرگونه خطا در این مراحل می‌تواند بر کیفیت داده‌های نهایی و میزان اعتبار نتایج اثر بگذارد.

وی همچنین همکاری شبکه‌های بهداشت و درمان را یکی از الزامات اجرای موفق این طرح دانست و گفت: هماهنگی میان شبکه‌ها و نظارت مستمر بر روند اجرای پیمایش باید در تمام مراحل مورد توجه قرار گیرد تا فرآیند جمع‌آوری اطلاعات با دقت و انسجام بیشتری انجام شود.

مدیرگروه بیماری‌های غیرواگیر معاونت بهداشت دانشگاه علوم پزشکی شیراز افزود: دقت در جمع‌آوری، ثبت و کنترل داده‌ها زمینه دستیابی به اطلاعات معتبر را فراهم می‌کند و این اطلاعات می‌تواند در برنامه‌ریزی و تصمیم‌گیری‌های مرتبط با پیشگیری و کنترل بیماری‌های غیرواگیر مورد استفاده قرار گیرد.

*