چند کلید طلایی برای بارداری

مریم حاتمی در همایش «از سلامت روان تا پیشگیری از ناباروری و سرطان» که صبح یکشنبه ۲۶ مهر در سالن اجتماعات اداره کل تبلیغات اسلامی استان قزوین، برگزار شد، اظهار کرد: سلامت زنان تنها به معنای نبود بیماری نیست، بلکه سلامت واقعی شامل ترکیبی از سلامت جسمی، روانی، اجتماعی، جنسی، باروری و ارتقای کیفیت زندگی است.

وی با تأکید بر اهمیت این موضوع گفت: زنان محور سلامت خانواده هستند و هرگونه بیماری در آن‌ها مستقیماً بر نسل آینده و فرزندانشان تأثیر می‌گذارد. علاوه بر این، تشخیص زودرس بیماری‌ها نه تنها از مرگ‌ومیر جلوگیری می‌کند، بلکه از نظر اقتصادی نیز بسیار به‌صرفه‌تر از درمان بیماری‌های پیشرفته است.

وی مهم‌ترین عوامل تهدیدکننده سلامت زنان را شامل کم‌تحرکی، چاقی، استرس‌های مزمن، تغذیه ناسالم، کم‌خوابی، مصرف دخانیات و همچنین سرطان پستان به‌عنوان شایع‌ترین سرطان زنان و بیماری‌های قلبی به‌عنوان علت مهم مرگ‌ومیر زنان برشمرد.

حاتمی با ارائه یک برنامه دقیق برای بررسی‌های پزشکی در سنین مختلف، اعلام کرد: در بازه سنی ۱۸ تا ۲۹ سال فشار خون و وزن باید هر یک تا دو سال یک‌بار مورد بررسی قرار گیرند.

وی تأکید کرد: در این سن نسبت وزن به قد بسیار حائز اهمیت است، زیرا افزایش وزن بیش از حد می‌تواند منجر به بیماری‌های قلبی شود. همچنین بررسی سبک زندگی شامل تغذیه، ورزش و میزان مصرف الکل و سیگار ضروری است. در صورت وجود سابقه خانوادگی چاقی و دیابت، آزمایشاتی نظیر قند خون، آهن و چربی نیز باید در این سن انجام شود. علاوه بر این، خانم‌های متاهل باید از سن ۲۱ سالگی پاپ‌اسمیر انجام دهند. همچنین واکسن HPV تا سن ۲۶ سالگی توصیه می‌شود (که در برخی افراد تا ۴۵ سال نیز مفید است). در صورت مشاهده قاعدگی نامنظم، بررسی‌های مربوط به تیروئید، سندرم تخمدان پلی‌کیستیک و نارسایی زودرس تخمدان الزامی است.

این فوق تخصص زنان تشریح کرد: در بازه سنی ۳۰ تا ۳۹ سال، بیماری‌های متابولیک و مشکلات باروری بیشتر دیده می‌شود. چک‌آپ‌های متابولیک شامل بررسی چربی، قند خون و آنزیم‌های کبدی به‌ویژه در صورت اضافه وزن باید هر یک تا سه سال انجام شود. همچنین بررسی تیروئید در صورت بروز علائمی نظیر ریزش مو، خستگی، ناباروری یا سابقه خانوادگی، و بررسی سلامت باروری از طریق سونوگرافی توصیه می‌شود.

وی اشاره کرد: در بازه سنی ۴۰ تا ۴۹ سال نقطه تغییرات هورمونی و افزایش ریسک بیماری‌های قلبی است. در این سن، انجام ماموگرافی هر یک تا دو سال یک‌بار بر اساس ریسک فردی، ارزیابی قلب و عروق، بررسی فشار خون، دیابت، چربی خون و تیروئید ضرورت دارد.

حاتمی تأکید کرد: از سن ۴۵ سالگی به بعد، انجام کولونوسکوپی هر ۱۰ سال یک‌بار توصیه می‌شود. همچنین بررسی وضعیت پوکی استخوان به‌ویژه در صورت منوپاز زودرس، مصرف کورتون و داروهای نقص ایمنی، وزن پایین یا سابقه شکستگی، بررسی وضعیت منوپاز، سلامت استخوان، قلب، کیفیت خواب، خلق‌وخو و عملکرد جنسی بسیار مهم است.

وی ادامه داد: در بازه سنی ۶۴ سال به بالا، واکسیناسیون در برابر آنفولانزا، پنوموکوک و هرپس زوستر (زونا) اهمیت حیاتی دارد. همچنین بررسی‌های مربوط به عملکرد شناختی شامل حافظه و تعادل و بررسی احتمال افسردگی باید انجام شود.

این فوق تخصص زنان سلامت جنسی را بررسی بیماری‌های مقاربتی نظیر ایدز، هپاتیت و همچنین بررسی درد و خشکی واژینال تعریف کرد و در مورد سلامت باروری گفت: سلامت باروری شامل توانایی باروری سالم، سلامت جنسی، بارداری ایمن و سلامت مادر و جنین است.

وی عوامل مؤثر بر باروری را شامل سن، ذخیره تخمدان، تغذیه، وزن، بیماری‌های زمینه‌ای مانند اندومتریوز و سندرم تخمدان پلی‌کیستیک و همچنین مصرف سیگار دانست و تأکید کرد: استرس در بارداری می‌تواند باعث تأخیر در بارداری شود، لذا دوری از استرس بسیار مهم است.

حاتمی توصیه کرد: باید سلامت پیش از بارداری بررسی شود؛ مصرف اسید فولیک از سه ماه قبل از بارداری، کنترل تیروئید و دیابت، ترک سیگار، وزن مناسب و انجام واکسیناسیون از الزامات اصلی هستند.

این فوق تخصص زنان خونریزی‌های غیرطبیعی، درد لگن و ترشحات غیرطبیعی را علائم هشداردهنده دانست و گفت: خونریزی بعد از منوپاز، خونریزی شدید یا خونریزی در سنین قاعدگی، خونریزی بعد از رابطه جنسی و اختلالات هورمونی زنگ خطر است. همچنین دردهای لگن می‌تواند ناشی از عفونت، کیست تخمدان، اندومتریوز یا بارداری خارج رحمی باشد.

*