انگ‌زنی به افراد درگیر اعتیاد، مسیر حمایت و درمان را دشوار می‌کند

به گزارش ایسنا، دکتر زهرا عابدینی با تأکید بر نقش آگاهی در مصون‌سازی جامعه در برابر اعتیاد اظهار کرد: فرزندان از والدین خود الگوبرداری می‌کنند و اگر بتوانیم خانواده‌ها را آگاه و توانمند کنیم، این آموزش‌ها به‌طور طبیعی بر فرزندان نیز اثرگذار خواهد بود.

وی افزود: معتقدم جمله بسیار مهمی در این زمینه وجود دارد؛ وقتی از من پرسیده می‌شود اعتیاد چقدر خطرناک است، باید بگویم آنچه خطر اصلی است، ناآگاهی است. اگر آگاهی فردی و اجتماعی افزایش پیدا کند و خانواده‌ها و نوجوانان نشانه‌ها و شاخص‌های مواجهه با این آسیب را بشناسند، می‌توان جامعه را در برابر خطر اعتیاد ایمن‌تر کرد.

عابدینی با اشاره به اهمیت دوران کودکی در شکل‌گیری شخصیت و رفتار افراد گفت: رفتارها، باورها و دیدگاه‌های انسان از دوران کودکی و هم‌زمان با آغاز فرایند رشد و تربیت شکل می‌گیرند. به‌ویژه در پنج تا ۶ سال نخست زندگی، آموزه‌هایی که در نظام تعلیم و تربیت به کودکان منتقل می‌شود، تأثیر عمیقی بر شکل‌گیری شخصیت و رفتار آنان دارد.

سرپرست معاونت پیشگیری و درمان ستاد مبارزه با موادمخدر ادامه داد: حتی در آموزه‌های اسلامی نیز بر اهمیت تربیت فرزندان در سال‌های پیش از هفت‌سالگی تأکید شده است؛ چراکه آموزش‌های تربیتی در این دوره نقش تعیین‌کننده‌ای در شکل‌گیری رفتارهای آینده کودکان دارند. بخش مهمی از این آموزش‌ها نیز از طریق ارتباط کودکان با خانواده، اطرافیان و محیط پیرامونی شکل می‌گیرد.

عابدینی با تأکید بر ضرورت سرمایه‌گذاری در حوزه آموزش‌های پیش‌دبستانی خاطرنشان کرد: توجه به مهدکودک‌ها و کودکستان‌ها اهمیت زیادی دارد؛ زیرا سرمایه‌گذاری بر نسل کودک و نوجوان، در حقیقت سرمایه‌گذاری برای آینده کشور است.

وی با اشاره به گسترش سریع مواد صنعتی جدید در سطح جهان و افزایش دسترسی به این مواد گفت: باید آموزش و تربیت کودکان و فراهم کردن محیطی امن برای آنان را جدی بگیریم. تأکید ما بر سوق دادن برنامه‌های پیشگیری به سمت گروه‌های سنی پایین‌تر نیز به این دلیل است که فعالیت‌های پیشگیرانه باید پیش از ورود فرد یا نوجوان به چرخه مصرف و از آستانه خطر آغاز شود.

انگ‌زدایی؛ نخستین گام در مواجهه با افراد درگیر اعتیاد

عابدینی با تأکید بر ضرورت اصلاح نگاه خانواده‌ها و جامعه به نوجوانان و جوانان درگیر مصرف موادمخدر تصریح کرد: اگر خدای‌نکرده نوجوان یا جوانی درگیر اعتیاد شود، خانواده‌ها و مسئولان سیاست‌گذار در دستگاه‌های مختلف باید توجه داشته باشند که در وهله نخست نباید به سمت انگ‌زنی، قضاوت یا برخوردهای سلبی حرکت کنند.

وی افزود: سیاست‌های ما در این حوزه بر موضوع انگ‌زدایی تأکید دارد. فردی که با مسئله مصرف موادمخدر مواجه شده است، پیش از هر چیز به برخورد صحیح، حمایت و مداخله متناسب با شرایط خود نیاز دارد. برخوردهای مبتنی بر قضاوت و انگ‌زنی می‌تواند مسیر حمایت و درمان را با دشواری مواجه کند؛ بنابراین، خانواده‌ها باید در چنین شرایطی به جای طرد یا سرزنش، نقش حمایتی خود را ایفا کنند.

وی با اشاره به ضرورت تفکیک رویکردهای پیشگیری و درمان در مواجهه با افراد در معرض خطر و افراد درگیر مصرف اظهار کرد: اعتیاد پدیده‌ای پیچیده است و نمی‌توان با همه افراد، فارغ از شرایط و وضعیت مصرف آنان، برخورد یکسانی داشت. مداخلات مربوط به افرادی که یک یا دو بار مصرف داشته‌اند و مصرف تفننی دارند و افرادی که به‌صورت مستمر درگیر مصرف و اعتیاد شده‌اند، کاملاً متفاوت است و هر گروه به برنامه متناسب با شرایط خود نیاز دارد.

سرپرست معاونت پیشگیری و درمان ستاد مبارزه با موادمخدر با تأکید بر ضرورت تحول در نظام درمان اعتیاد گفت: درمان افراد درگیر مصرف موادمخدر باید متناسب با نوع و میزان مصرف، سن، جنسیت و شرایط روحی و جسمی آنان طراحی شود و از رویکرد صرفاً نگهدارنده عبور کند؛ به‌گونه‌ای که فرایند درمان، علاوه بر اقدامات تخصصی و دارویی، تا روان‌درمانی، بازتوانی، حمایت‌های اجتماعی و بازاجتماعی شدن فرد ادامه پیدا کند.

سرپرست معاونت پیشگیری و درمان ستاد با اشاره به فعالیت مراکز درمانی در سطح کشور اظهار کرد: مراکز مختلفی در کشور برای درمان افراد درگیر مصرف و سوءمصرف موادمخدر فعالیت می‌کنند، اما رویکرد ما این است که مواجهه با این افراد باید متناسب با نوع مصرف، سن، جنسیت و حتی شرایط روحی و جسمی آنان باشد.

درمان متناسب با شرایط فردی و اجتماعی افراد

وی ادامه داد: نمی‌توان برای تمام افراد یک نسخه درمانی واحد در نظر گرفت. شرایط هر فرد باید به‌صورت متناسب مورد توجه قرار گیرد و برنامه درمانی بر اساس ویژگی‌ها و نیازهای او طراحی شود. در این میان، مشارکت خانواده‌ها نیز اهمیت بسیار زیادی دارد.

عبور از درمان نگهدارنده و حرکت به سمت درمان جامع و تحولی

عابدینی با تأکید بر اینکه نگاه ستاد مبارزه با موادمخدر به مقوله درمان، نگاهی تحولی است، خاطرنشان کرد: تأکید من بر این است که باید از درمان صرفاً نگهدارنده عبور کنیم و نگاه‌مان این نباشد که با تجویز دارو و قرار دادن فرد تحت کنترل و مراقبت، تصور کنیم فرایند درمان به پایان رسیده و فرد درمان شده است.

وی افزود: درمان اعتیاد یک فرایند چندمرحله‌ای است و نباید آن را صرفاً به اقدامات دارویی یا کنترل وضعیت مصرف محدود کرد. این فرایند از آموزش‌های درمانی و اقدامات تخصصی آغاز می‌شود و باید تا مراحل بازتوانی، حمایت‌های اجتماعی و روان‌درمانی ادامه پیدا کند.

بازاجتماعی شدن؛ حلقه تکمیلی چرخه درمان اعتیاد

وی با تأکید بر ضرورت توجه به تمام مراحل درمان گفت: چرخه درمان باید به‌گونه‌ای طراحی شود که فرد، چه نوجوان باشد و چه در سنین بالاتر، بتواند مراحل مختلف درمان را طی کند و در نهایت به مرحله بازاجتماعی شدن و بازگشت به جامعه برسد.

*