سنتز یک ترکیب فسفات‌دار مهم در کشاورزی

«سنتز انتخابگری فضایی وینیل فسفوناتها از طریق نوآرایی آزا؛ کلایزن آمینوفسفونات‌ها» عنوان رساله دکتری مجتبی قشقایی است که با راهنمایی بابک کبودین و با حمایت بنیاد ملی علم ایران انجام شده است.

به گزارش ایسنا، مجتبی قشقایی درباره این طرح توضیح داد: در میان ترکیب‌های آلی فسفردار، فسفونات‌ها را به‌دلیل نقش مهمی که در بیوشیمی، داروسازی و مواد شیمیایی کشاورزی دارند، می‌توان به‌عنوان یکی از مهم‌ترین زیرگروه‌ها درنظرگرفت.

وی ادامه داد: در این بین آلکنیل‌فسفونات‌ها به‌دلیل توانایی تحمل انواع مختلفی از تبدیل‌های شیمیایی به‌منظور تهیه ترکیب‌های فعال بیولوژیکی و سایر مولکول‌های کاربردی، به‌عنوان واحدهای ساختاری ضروری و پیش‌سازهای سنتزی مهم شناخته شده‌اند. به همین دلیل ما یک روش جدید و راحت به‌منظور سنتز وینیل فسفونات‌ها با استفاده از بازآرایی آروماتیک آزا-کلایزن از α-آمینوفسفونات‌هایγ ،β-غیراشباع گزارش کرده‌ایم.

این پژوهشگر اضافه کرد: همواره در جوامع علمی روش‌های سنتزی ساده و کارآمد بسیار مورد توجه پژوهشگران بوده است. در این رساله دکتری سنتز انتخابگری فضایی وینیل فسفونات‌ها از طریق نوآرایی آزاکوپ آمینوفسفونات‌ها مورد بررسی قرار گرفت.

به گفته قشقایی علاوه‌بر این محاسبات تئوری واکنش نیز انجام شد تا مکانیسم دقیق این تبدیل نیز مشخص شود.

وی تصریح کرد: با توجه به اینکه تاکنون روشی برای سنتز محصولات حاصل از این نورآرایی گزارش نشده است، بررسی خواص دارویی و بیولوژیکی ترکیبات سنتزی و همچنین استفاده از این محصولات به‌عنوان یک پیش ماده برای استفاده در سنتز سایر ترکیبات آلی در جوامع علمی حائز اهمیت است. همچنین با توجه به عدم گزارش چنین نوآرایی تا زمان ارائه این طرح، ارائه روشی جهت انجام چنین واکنشی دارای اهمیت و نوآرایی است.

به نقل از بنیاد ملی علم ایران (INSF)، این پژوهشگر در پایان خاطرنشان کرد: همچنین لازم به ذکر است که روشی برای سنتز محصولات حاصل از این نوآرایی که دارای پتانسیل استفاده به‌عنوان پیش‌ماده در یک سنتز را دارا هستند، پیش از انجام این تحقیق گزارش نشده بود.

*