افزایش بی‌سابقه تقاضای جهانی برق

تقاضای جهانی برق با سریع‌ترین نرخ در ۱۵ سال اخیر در حال رشد است و طبق گزارش جدید آژانس بین‌المللی انرژی، این روند حداقل تا پایان دهه جاری ادامه خواهد داشت زیرا توسعه زیرساخت‌های هوش مصنوعی، تولید پیشرفته و روند برقی شدن صنایع، دوره‌ای نوین را به نام «عصر برق» آغاز کرده است.

به گزارش ایسنا، آژانس بین‌المللی انرژی (IEA) در گزارش خود اعلام کرد: تقاضای جهانی برق در سال ۲۰۲۵ بر مبنای سالانه، سه درصد افزایش یافت، در حالی که رشد تقاضا در سال ۲۰۲۴ معادل ۴.۴ درصد ثبت شده بود.

این آژانس پیش‌بینی کرد، تقاضای جهانی برق در طول سال‌های ۲۰۲۶ تا ۲۰۳۰ به‌طور متوسط بیش از ۳.۵ درصد بر مبنای سالانه افزایش یابد و رشد مصرف در بخش صنعت، گسترش خودروهای برقی (EV)، افزایش استفاده از سیستم‌های تهویه مطبوع و توسعه مراکز داده محرک اصلی این افزایش هستند.

طبق گزارش آژانس بین‌المللی انرژی در حالی که اقتصادهای نوظهور، از جمله چین، هند و منطقه جنوب شرقی آسیا، تا سال ۲۰۳۰، ۸۰ درصد از تقاضای اضافی برق را به خود اختصاص خواهند داد، اقتصادهای پیشرفته نیز پس از ۱۵ سال رکود، شاهد رشد تقاضای برق خواهند بود که این بازگشت تقاضا، حاصل رشد هوش مصنوعی، مراکز داده و تولید پیشرفته در اقتصادهای پیشرفته است.

در آمریکا، تقاضای برق در سال ۲۰۲۵ حدود ۲.۱ درصد افزایش یافت و پیش‌بینی می‌شود تا سال ۲۰۳۰ سالانه نزدیک به دو درصد رشد کند که تقریبا نیمی از این افزایش، ناشی از گسترش مراکز داده خواهد بود.

آژانس بین‌المللی انرژی همچنین پیش‌بینی کرد که تقاضای برق در اتحادیه اروپا تا سال ۲۰۳۰ حدود دو درصد افزایش یابد و سایر اقتصادهای پیشرفته از جمله استرالیا، کانادا، ژاپن و کره جنوبی نیز با رشد سریع تقاضای برق مواجه خواهند بود.

با وجود رشد تولید برق از منابع تجدیدپذیر، هسته‌ای و گاز طبیعی، اتصال این ظرفیت‌ها به شبکه برق، چالش اصلی است. اکنون سرمایه‌گذاری جهانی در شبکه‌های برق بر مبنای سالانه، حدود ۴۰۰ میلیارد دلار است و برای پاسخ به رشد تقاضا باید این رقم، حدود ۵۰ درصد افزایش یابد. بیش از ۲۵۰۰ گیگاوات پروژه از جمله تجدیدپذیرها، ذخیره‌سازی و مراکز داده در صف اتصال به شبکه مانده‌اند.

این آژانس تخمین زد که در کوتاه‌مدت، از طریق فناوری‌های بهبود شبکه و اصلاحات نظارتی که امکان اتصال و استفاده انعطاف‌پذیرتر از شبکه را فراهم می‌کنند، می‌توان در مجموع ۱۶۰۰ گیگاوات از پروژه‌های در صف انتظار را ادغام کرد اما افزایش انعطاف‌پذیری و گسترش شبکه به سرمایه‌گذاری بیشتری نسبت به هزینه‌های فعلی نیاز دارد.

سال گذشته، سرمایه‌گذاری در شبکه برق برای اولین بار در مسیر رسیدن به بالای ۴۷۰ میلیارد دلار بود که نسبت به سال ۲۰۲۴، ۱۶ درصد افزایش یافته است. آمریکا یک چهارم هزینه‌های شبکه برق جهانی را به خود اختصاص داده و بالاترین سطح سرمایه‌گذاری را در سال ۲۰۲۵، با ۱۱۵ میلیارد دلار، ثبت کرده است. طبق این گزارش، چین، اتحادیه اروپا و انگلیس به عنوان دیگر مشارکت‌کنندگان اصلی، هر کدام با حدود ۲۰ درصد از مجموع جهانی، در رتبه‌های بعدی قرار دارند.

با توجه به اینکه مراکز داده و برق‌رسانی صنعتی موجب افزایش شدید تقاضای برق می‌شوند، سرمایه‌گذاران باید در نظر بگیرند که گسترش به موقع شبکه نه فقط برای اتصال تقاضای جدید، بلکه برای اتصال تمام تولید برق نیز ضروری است.

طبق گزارش سایت اویل پرایس، افزایش سرمایه‌گذاری شبکه با محدودیت‌های زنجیره تامین و کمبود نیروی کار مواجه است. زیرساخت قدیمی شبکه در مناطق کلیدی آمریکا نمی‌تواند به تمام درخواست‌ها پاسخ دهد و در صورت ادامه این روند، ممکن است آمریکا تا سال ۲۰۳۰ با کمبود برق مواجه شود.

*