روزه‌داری اصولی و کمک به بهبود رفلاکس

یک فوق تخصص گوارش و کبد با رد باور رایج «استراحت معده در ماه رمضان» تأکید کرد که عامل اصلی تشدید مشکلاتی مانند رفلاکس و سوءهاضمه در این ایام، نه روزه‌داری بلکه الگوی نادرست تغذیه در افطار و سحر است؛ در حالی که روزه‌داری اصولی می‌تواند به بهبود عملکرد دستگاه گوارش نیز کمک کند.

دکتر حسین خدمت در گفت‌وگو با ایسنا، با اشاره به باور عمومی درباره «استراحت معده در ماه رمضان» گفت: روزه‌داری صرفا به معنای استراحت مکانیکی معده نیست؛ بلکه نوعی تمرین اراده غذایی است. فرد یاد می‌گیرد در برابر خوراکی‌هایی که ارزش تغذیه‌ای ندارند، مقاومت کند و این مهارت می‌تواند بعد از ماه رمضان نیز ادامه پیدا کند.

وی ادامه داد: نخوردن غذا در بازه‌ای از روز، به‌ویژه در افرادی که دچار ورم معده، عفونت معده، رفلاکس یا سوءهاضمه هستند، می‌تواند فرصت ترمیم نسبی مخاط معده را فراهم کند؛ چراکه بسیاری از این بیماری‌ها با غذا خوردن تشدید می‌شوند.

رفلاکس؛ قربانی روزه یا بدغذایی؟

این فوق تخصص گوارش تصریح کرد: در حدود ۸۰ تا ۹۰ درصد موارد، اگر بیمار در ماه رمضان دچار تشدید رفلاکس می‌شود، علت آن حجم زیاد افطار یا سحری، مصرف غذاهای چرب، تند، ترش یا شیرین و حتی تند غذا خوردن است؛ نه خودِ روزه‌داری.

به گفته او، تنها ۱۰ تا ۲۰ درصد بیماران مبتلا به رفلاکس ممکن است در اثر طولانی شدن ناشتایی دچار تشدید علائم شوند که در این موارد، مصرف منظم دارو و در برخی موارد پرهیز از روزه‌داری توصیه می‌شود.

خدمت تأکید کرد: اگر علائم رفلاکس مانند برگشت اسید یا غذا پیش از افطار و در اوج ساعات ناشتایی تشدید شود، ممکن است روزه‌داری برای آن فرد مناسب نباشد؛ اما اگر علائم پس از افطار بروز کند، به احتمال زیاد نوع و حجم غذای مصرفی عامل اصلی است.

افطار؛ شوک به معده ممنوع

وی با اشاره به یکی از خطاهای رایج تغذیه‌ای گفت: پس از حدود ۱۲ ساعت ناشتایی، نباید ناگهان حجم زیادی غذا وارد معده شود. افطار باید سبک و ترجیحا با مواد غذایی دارای جذب سریع مانند چای شیرین، عسل یا سوپ ملایم آغاز شود و وعده شام با فاصله حدود یک ساعت مصرف شود.

به گفته این فوق تخصص گوارش، همزمان خوردن افطار و شام، آن هم با حجم بالا و با عجله، می‌تواند فشار ناگهانی به معده وارد کرده و منجر به سوءهاضمه یا عود رفلاکس شود. پس از شام، مصرف مایعات سبک برای جبران کم‌آبی بدن ادامه یابد و افرادی که مستعد یبوست هستند، از میوه‌های حاوی فیبر استفاده کنند.

سحری؛ شیرینی بیشتر، ضعف زودتر

خدمت درباره ترکیب مناسب غذایی برای سحری اظهار کرد: برخلاف تصور عمومی، مصرف شیرینی زیاد در سحر باعث دوام انرژی نمی‌شود؛ بلکه قند سریع‌تر جذب و حذف می‌شود و فرد پس از چند ساعت دچار ضعف بیشتر خواهد شد. غذای سحری باید حاوی فیبر بیشتر، چربی کمتر و قند محدود باشد؛ مانند خوراک‌های حاوی حبوبات کم‌روغن و میوه‌های با فیبر بالا. همچنین مصرف آب باید در حد متعادل باشد، زیرا نوشیدن بیش از حد آب موجب دفع سریع و تشنگی زودرس می‌شود.

بیماران گوارشی؛ روزه‌داری به معنای قطع دارو نیست

این فوق تخصص گوارش و کبد تأکید کرد: روزه‌داری به معنای قطع دارو نیست. بسیاری از داروهای گوارشی قابل انتقال به ساعات پس از افطار یا سحر هستند و بیماران باید با پزشک خود درباره تنظیم زمان مصرف مشورت کنند.

وی در پایان خاطرنشان کرد: اگر اصول تغذیه‌ای در افطار و سحر رعایت شود، در بسیاری از بیماران حتی شاهد کاهش علائم رفلاکس در طول ماه رمضان خواهیم بود و روزه‌داری می‌تواند به روند درمان کمک کند.

*