پشتون ها؛ پشت پرده تنش های گاه و بی گاه افغانستان و پاکستان

کارشناس مسائل افغانستان با بیان اینکه بخشی از طالبان که در پاکستان مستقر هستند با اتکا به بخشی که در افغانستان به قدرت رسیده تلاش دارند همان عملیات را برای به قدرت رسیدن در پاکستان انجام دهند، گفت: البته پاکستان هم دولت ضعیفی نیست که به راحتی از پا در آید.

به گزارش ایسنا، سابقه تنش و درگیری میان پاکستان و افغانستان محدود به یک دوره مشخص نیست و طی سال های اخیر گاه و بی گاه این مناقشات با شدت و ضعف اتفاق افتاده است.
طی یک هفته اخیر موج جدیدی از حملات میان اسلام آباد و کابل برقرار شده و «عطاالله ترار» وزیر اطلاع‌رسانی پاکستان در این رابطه اعلام کرد که نیروهای این کشور اردوگاه‌ها و مخفیگاه‌های گروه موسوم به «طالبان پاکستان» و همچنین شاخه خراسان گروه داعش را در نوار مرزی با افغانستان هدف قرار داده‌اند.

طبق گزارش شبکه الجزیره، وی تصریح کرد: این عملیات در واکنش به حملاتی صورت گرفته است که در داخل پاکستان انجام شده و به گفته مقام‌های اسلام‌آباد، طراحی آن‌ها در خاک افغانستان انجام گرفته و توسط اتباع افغان اجرا شده است.

ذبیح‌الله مجاهد، سخنگوی طالبان نیز اعلام کرد که پاکستان با اجرای حملات هوایی در طول شب، حاکمیت افغانستان را نقض کرده است. همچنین وزارت اطلاع‌رسانی افغانستان اظهارات مقامات پاکستان مبنی بر هدف قرار دادن مواضع پناهگاه‌های تحریک طالبان پاکستان را رد کرده و آنها را غیرواقعی دانست.

با توجه به تداوم درگیری ها میان اسلام آباد و کابل طی دو روز گذشته دو طرف حملات تلافی جویانه ای را نسبت به مواضع یکدیگر انجام داده اند. این تحولات واکنش سازمان ملل و کشورهای منطقه را نیز به دنبال داشته است.

سید عباس عراقچی وزیر خارجه کشورمان ضمن بیان این که شایسته است افغانستان و پاکستان اختلافات موجود را در چارچوب حسن همجواری و از مسیر گفت‌وگو مدیریت و حل‌وفصل کنند، گفت: جمهوری اسلامی ایران آماده هرگونه مساعدت در تسهیل گفت‌وگو و تقویت تفاهم و همکاری میان دو کشور است.

«علی رستمی» کارشناس مسائل افغانستان در گفت و گو با ایسنا در تحلیل خود از شرایط و تشدید درگیری میان پاکستان و افغانستان گفت: آنچه در شرایط کنونی قابل بیان است؛ اینکه طالبان دو گروه را شامل می شود که بخشی از آن ها در افغانستان حضور دارند و اکنون به قدرت رسیده و حکومت را در اختیار گرفتند، بخش دیگر در پاکستان و در مرز مشترک با افغانستان مستقر هستند.

وی تصریح کرد: به نظر می رسد آن بخش از طالبان که در پاکستان هستند با اتکاء به گروه دیگر که در افغانستان قدرت را در اختیار دارند تلاش می کنند تا همان عملیاتی را که طالبان برای رسیدن به قدرت انجام داد، نیز در پاکستان انجام دهند.

این کارشناس مسائل افغانستان با بیان این که این مسائل به نا آرامی هایی در پاکستان و به تبع آن در افغانستان منجر شده، گفت: شاید تاحدودی خود پاکستان در این اتفاقات مقصر بوده است زیرا تلاش کرد برای جلوگیری از تضعیف خودش، طالبان را به عنوان حیاط خلوت پاکستان پیروز کند، اکنون این حیاط خلوت به دشمن تبدیل شده و بنابراین شاهد این تنش ها و درگیری میان دو کشور هستیم.

رستمی با اشاره به این که درگیری های میان طالبان و پاکستان ادامه خواهد داشت، افزود: چه مستقیم و چه غیر مستقیم پشتون ها از طرف طالبان حمایت می شوند، اما پاکستان هم دولت ضعیفی نیست و به راحتی از پا در نمی آید و دیدیم که طی روزهای اخیر حملات متعددی را علیه کابل انجام داده است.

وی با بیان اینکه این اولین بار نیست که افغانستان و پاکستان به این شدت با یکدیگر درگیر می شوند، گفت معتقدم تا زمانی که حمایت طالبان از چریک های داخل پاکستان وجود دارد آن ها دست به چنین اقداماتی می زنند.

این کارشناس مسائل افغانستان درباره این که آیا تنش میان طالبان و پاکستان می تواند پیامدهایی برای منطقه و یا حتی ایران داشته باشد؟ گفت: درگیری ها در موقعیت دیگری در پاکستان در جریان است، ارتباطی به ایران ندارد.

وی یاداور شد: یکی از اختلافاتی که در افغانستان وجود دارد این است که پشتون ها گروه یا قومی هستند که بخشی از آن ها در پاکستان زندگی می کنند و بخشی دیگر اکنون در افغانستان حکومت را در اختیار دارند، از سوی دیگر قوم های دیگری مانند تاجیک و یا هزاره در اقلیت هستند، در واقع این اقوام خودشان با یکدیگر اختلافات دارند. در واقع همین که گفته شده بود حاکمان افغانستان صرفا از پشتون ها نباشد و سایر گروه ها و اقوام نیز در حکومت حضور داشته باشند، به ایت دلیل است که در قدرت تعادل ایجاد شود اما اینگونه نشد.

وی گفت: وقتی پشتون ها به قدرت رسیدند هر چیزی را برای خودشان قبضه کردند و بخش قابل توجهی از مشکلات فعلی ناشی از عدم تعادل قومیتی در قدرت است. در حال حاضر اختلاف زیادی بین تاجیک ها و پشتون ها در مورد حاکمیت و شیوه رفتار و عملکرد در داخل و در تعامل با همسایگان و سیاست های کلی وجود دارد.

*